_____________________________________________________________________________________
_
Trên thế giới, đồng tài trợ tín dụng có thể dới hình thức tín dụng tuần
hoàn hoặc có kỳ hạn, các giấy tờ có giá, L/C dự phòng, các hối phiếu đợc các
ngân hàng chấp nhận thanh toán Đây là những loại tín dụng có độ rủi ro
cao. Những khoản vay thờng có lãi suất thả nổi, kỳ hạn từ 3 đến 15 năm.
Các bên tham gia đồng tài trợ phải thống nhất phơng thức thẩm định
dự án, có thể thành lập hội đồng thẩm định chung hoặc không nhng vẫn phải
đảm bảo thực hiện việc cho vay đợc chặt chẽ, thuận lợi đồng thời phải quản
lý đợc dự án sau khi đã cho vay nhằm kiểm tra thờng xuyên và định kỳ với
bên nhận tài trợ để xử lý những vấn đề phát sinh.
Việc thống nhất phơng thức thẩm định và quản lý dự án phải quy định
rõ trách nhiệm của mỗi tổ chức tín dụng trong từng trờng hợp: cùng thẩm
định thông qua hội đồng thẩm định chung hoặc thẩm định độc lập (trong tr-
ờng hợp không có hội đồng thẩm định chung) để kết hợp cùng quản lý dự án.
Cần có sự phân biệt giữa đồng tài trợ và việc nhiều tổ chức tín dụng
cùng cho vay đối với một khách hàng. Nh đã nói ở trên, đồng tài trợ là việc
nhiều tổ chức tín dụng cùng cấp tín dụng cho một dự án vay vốn của một
khách hàng. Còn trờng hợp nhiều tổ chức tín dụng cho vay đối với một khách
hàng là cho vay những dự án độc lập riêng lẻ.
1.1.2. Những nội dung cơ bản của một khoản đồng tài trợ tín
dụng
1.1.2.1. Điều kiện để tiếp nhận một khoản vay đồng tài trợ
Theo quy định của các ngân hàng thơng mại, khi nhận đợc hồ sơ xin
vay vốn, công việc đầu tiên đối với ngân hàng là phải xem xét các điều kiện
vay vốn của khách hàng. Là một hình thức tín dụng, các điều kiện để doanh
nghiệp đợc cấp vốn tín dụng hợp vốn cũng giống nh các hình thức thông th-
ờng khác.
Điều kiện pháp lý:
- Có quyết định thành lập
_____________________________________________________________________________
5
_____________________________________________________________________________________
_
- Có giấy phép kinh doanh
- Có giấy phép hành nghề của cơ quan quản lý chuyên môn (nếu
ngành nghề kinh doanh đòi hỏi theo quy định của pháp luật)
- Có điều lệ công ty
- Quyết định bổ nhiệm giám đốc, kế toán trởng
- Có đủ vốn điều lệ theo quy định hiện hành
- Nếu là doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài cần có giấy phép đầu
t và có đủ vốn pháp định
Các điều kiện về tài chính:
- Có tài khoản tiền gửi tại tổ chức tín dụng xin vay vốn
- Có tình hình tài chính lành mạnh, kinh doanh có hiệu quả
- Không có nợ vay và bảo lãnh quá hạn
Ngân hàng thực hiện phân tích khả năng tài chính của khách hàng dựa
trên bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh.
Các điều kiện về dự án:
- Mục đích sử dụng vốn vay của dự án là hợp pháp
- Dự án đầu t phải khả thi, có hiệu quả, có khả năng hoàn trả gốc và
lãi ngân hàng đúng hạn
Các điều kiện về đảm bảo vốn vay:
Doanh nghiệp muốn vay vốn ngân hàng phải có tài sản thế chấp, cầm
cố, bảo lãnh (trừ doanh nghiệp nhà nớc), nếu không có tài sản đảm bảo thì
việc cho vay sẽ do giám đốc quyết định
1.1.2.2. Các bên tham gia đồng tài trợ
Bên đồng tài trợ
_____________________________________________________________________________
6
_____________________________________________________________________________________
_
Bên đồng tài trợ bao gồm từ hai thành viên trở lên, mỗi thành viên là
một tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh một tổ chức tín dụng đợc uỷ quyền. Các
thành viên tham gia góp vốn để đồng tài trợ cho một dự án với mức tiền nhất
định theo thoả thuận thông qua việc ký hợp đồng đồng tài trợ.
Các tổ chức tín dụng đợc tham gia hoặc tổ chức đồng tài trợ bao gồm:
+ Ngân hàng thơng mại
+ Quỹ tín dụng nhân dân trung ơng
+ Các công ty tài chính
* Tổ chức tín dụng đầu mối : là một trong số tổ chức tín dụng thành
viên đợc các thành viên khác thống nhất lựa chọn và giao trách nhiệm đầu
mối trong việc tổ chức đồng tài trợ trên cơ sở năng lực của tổ chức tín dụng
đó. Quỹ tín dụng nhân dân trung ơng và Công ty tài chính thuộc tổng công ty
không đợc làm tổ chức đầu mối đồng tài trợ. Tổ chức tín dụng đầu mối thay
mặt cho các bên hợp vốn về cơ bản có trách nhiệm dàn xếp khoản vay, thơng
lợng cơ cấu, lãi suất và các điều khoản của khoản vay đối với ngời vay, quản
lý nguồn vốn đóng góp cho vay, đảm bảo nguồn vốn đợc sử dụng đúng mục
đích, theo dõi thu nợ gốc và lãi cho các bên tham gia hợp vốn. Tổ chức tín
dụng đầu mối có thể là bản thân TCTD hoặc chi nhánh của TCTD mà doanh
nghiệp có nhu cầu vay vốn mở tài khoản tiền gửi thanh toán. Tổ chức tín
dụng đầu mối thờng là các ngân hàng lớn, có thế mạnh trong việc đồng tài trợ
và có mối quan hệ chặt chẽ với ngời vay.
Về cơ bản, khi tham gia vào hoạt động đồng tài trợ đóng vai trò là ngời
dàn xếp các khoản cho vay, ngân hàng đầu mối đã thực hiện 4 chức năng:
marketing, tính chi phí của khoản vay và thực hiện thủ tục cho vay, chuyển
nợ của bên vay tới các ngân hàng tham gia và cung cấp dịch vụ. Là ngời đứng
giữa bên vay và các ngân hàng tham gia, ngân hàng đầu mối phải duy trì đợc
lợi ích của các bên trong môi trờng thông tin công khai hoá.
- Theo quy chế đồng tài trợ của ngân hàng nhà nớc và theo thông lệ quốc
tế, tổ chức tín dụng đầu mối có các quyền hạn và nghĩa vụ :
_____________________________________________________________________________
7
_____________________________________________________________________________________
_
+ Yêu cầu bên vay cung cấp tòan bộ các báo cáo quý, năm về tình
hình tài chính, sản xuất kinh doanh và thông tin cần thiết liên quan
đến vốn vay trong suốt thời kỳ vay vốn.
+ Dự thảo hợp đồng đồng tài trợ và lấy ý kiến thống nhất của các
thành viên; thay mặt các bên đồng tài trợ thảo luận với bên nhận tài
trợ và chịu trách nhiệm đôn đốc các thành viên khác xử lý các vấn
đề phát sinh khác.
+ Thay mặt các bên tham gia đồng tài trợ ký kết hợp đồng tín dụng với
bên vay, trong trờng hợp tổ chức tín dụng đầu mối không tham gia
cấp tín dụng thì khi ký kết hợp đồng tín dụng phải có sự chứng kiến
của tổ chức tín dụng đầu mối.
+ Kiểm tra định kỳ hay đột xuất việc sử dụng vốn vay, tài sản hình
thành từ vốn vay, tài sản đảm bảo vốn vay.
+ Chịu trách nhiệm quản lý khoản vay, thu hồi nợ gốc, lãi và phí, hoàn
trả nợ gốc, lãi và phí cho các bên tham gia theo đúng tỷ lệ tham gia
và các quy định tại hợp đồng đồng tài trợ.
+ Cung cấp kịp thời, đầy đủ và trung thực các thông tin liên quan đến
khoản vay cho các ngân hàng thành viên. Có trách nhiệm thông báo
ngay cho các thành viên trong mọi trờng hợp khoản vay có biểu hiện
rủi ro, chậm thanh toán khi đến hạn hay phát sinh nợ quá hạn để
cùng tìm biện pháp xử lý thích hợp.
+ Đợc hởng phí quản lý trên tổng số d nợ thực tế của khoản vay và thời
gian sử dụng vốn vay.
+ Đợc tự trích từ tài khoản tiền gửi của bên vay để thu hồi nợ khi đến
hạn nếu bên vay không trả.
* Tổ chức tín dụng là thành viên đầu mối cấp tín dụng: là các tổ chức
tín dụng thành viên đợc các thành viên tham gia hợp vốn thống nhất lựa chọn
và giao trách nhiệm đầu mối trong việc tổ chức cho vay hợp vốn.
_____________________________________________________________________________
8
_____________________________________________________________________________________
_
- Theo quy chế đồng tài trợ của ngân hàng Nhà nớc, thành viên đầu mối
cấp tín dụng có các quyền và nghĩa vụ:
+ Dự thảo hợp đồng cho vay hợp vốn, lấy ý kiến thống nhất của các
thành viên cho vay hợp vốn.
+ Thay mặt các thành viên cho vay hợp vốn ký kết hợp đồng cho vay
vốn với bên nhận tài trợ trong trờng hợp tổ chức tín dụng đầu mối
không tham gia cấp hợp đồng.
+ Chịu trách nhiệm đôn đốc, theo dõi các thành viên khác và bên nhận
tài trợ trong việc cho vay hợp vốn đồng htời phải thông báo đầy đủ,
kịp thời kết quả kiểm tra sử dụng vốn, các thông tin liên quan khác
cho tổ chức đầu mối đồng tài trợ và các bên nhằm bàn bạc, thống
nhất thực hiện các biện pháp xử lý khi cần thiết.
*Tổ chức tín dụng đầu mối thanh toán: là tổ chức tín dụng đợc phép
cung ứng các dịch vụ thanh toán và đợc các thành viên tham gia khác thống
nhất lựa chọn và giao trách nhiệm cung ứng các dịch vụ thanh toán trong việc
đồng tài trợ.
- Theo quy định của ngân hàng Nhà nớc trong quy chế đồng tài trợ, các tổ
chức này có các quyền và nghĩa vụ:
+ Tổ chức đầu mối thanh toán thực hiện các nghiệp vụ thanh toán phát
sinh trong quá trình thực hiện đồng tài trợ phù hợp với các thoả
thuận về thanh toán tại hợp đồng đt, hợp đồng cấp tín dụng.
Trớc đây, tổ chức tín dụng đầu mối một mình phải thực hiện rất nhiều
công việc. Nhng từ khi quy chế đồng tài trợ đợc sửa đổi, thì có thể có nhiều
tổ chức tín dụng làm thành viên đầu mối cho vay hợp vốn. Các ngân hàng
này kết hợp thực hiện các bớc tiến hành công việc (dự kiến ngân hàng tham
gia đồng tài trợ, dự kiến các loại phí, chuẩn bị hồ sơ pháp lý ) cùng với
ngân hàng đầu mối. Việc thành lập một nhóm tổ chức gồm tổ chức tín dụng
đầu mối và các thành viên đầu mối là một khuynh hớng, nhằm chia sẻ trách
_____________________________________________________________________________
9
_____________________________________________________________________________________
_
nhiệm của tổ chức tín dụng đầu mối, đặc biệt là đối với những khoản vay quy
mô lớn.
* Tổ chức tín dụng thành viên : là những thành viên thuộc hệ thống các
ngân hàng thơng mại hoặc các tổ chức tài chính có tham gia hợp vốn. Các tổ
chức tín dụng thành viên thờng là các ngân hàng có quy mô trung bình, thấy
rằng mình có
thể giảm bớt nhiều trạng thái rủi ro bằng tham gia những khoản vay đồng tài
trợ. Trong các hợp đồng lớn, số lợng các ngân hàng thành viên có thể lên tới
hàng chục ngân hàng.
Các tổ chức này có các quyền hạn và nghĩa vụ:
+ Đợc quyền yêu cầu ngân hàng đầu mối thực hiện nghĩa vụ trả tiền nợ
gốc, lãi và phí thu đợc từ bên vay theo các quy dịnh tại hợp đồng
đồng tài trợ.
+ Chuyển đầy đủ và kịp thời cho tổ chức tín dụng đầu mối để thực hiện
việc giải ngân.
+ Có trách nhiệm chủ động đề xuất hoặc phối hợp với tổ chức tín dụng
đầu mối để cùng xử lý các vấn đề liên quan đến khoản đồng tài trợ.
+ Có trách nhiệm thông báo các thông tin liên quan đến bên vay nói
chung và khoản vay đồng tài trợ nói riêng cho tổ chức tín dụng đầu
mối.
+ Các ngân hàng đợc quyền tham gia giải quyết các vấn đề liên quan
đến khoản vay thông qua tổ chức tín dụng đầu mối.
+ Cùng tổ chức tín dụng đầu mối kiểm tra định kỳ hay đột xuất việc sử
dụng vốn vay, tài sản hình thành từ vốn vay, tài sản đảm bảo vốn
vay.
_____________________________________________________________________________
10
_____________________________________________________________________________________
_
+ Các bên tham gia đợc quyền chuyển nhợng các quyền lợi và nghĩa
vụ của mình liên quan tới khoản vay cho bên thứ ba theo quy định
hiện hành.
Bên nhận tài trợ
Bên nhận tài trợ là một pháp nhân hoặc một cá nhân có nhu cầu vay
vốn đợc bên đồng tài trợ cho vay để thực hiện dự án. Bên vay quan tâm đến
nhu cầu tài trợ của mình đợc đáp ứng một cách mềm dẻo, thuận lợi và tiết
kiệm.
Bên vay có các quyền và nghĩa vụ:
+ Trách nhiệm cung cấp mọi thông tin cần thiết liên quan đến quá
trình đồng tài trợ và chịu trách mhiệm về tính chính xác của các
thông tin đó.
+ Phải sử dụng vốn vay đúng mục đích và thực hiện đúng các quy định
đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng.
+ Không đợc dùng tài sản hình thành từ vốn vay để cầm cố, thế chấp
cho các tổ chức tín dụng khác khi cha hết nợ gốc và lãi.
1.1.2.3. Lãi suất cho vay
Lãi suất là biểu hiện giá cả của khoản vay. Do đó cũng nh giá cả của
mọi hàng hoá khác, lãi suất đợc xác định dựa trên cung và cầu. Ngoài ra, lãi
suất chịu ảnh hởng của nhiều yếu tố:
Lãi phải trả cho ngời gửi tiền
Chi phí quản lý ngân hàng
Rủi ro tín dụng
Lãi định mức ngân hàng
_____________________________________________________________________________
11
_____________________________________________________________________________________
_
Số lợng và thời hạn vay vốn
Sự cạnh tranh của các tổ chức tín dụng
Tình hình kinh tế: lạm phát, tình hình chính trị
Lãi suất có thể cố định trong suốt thời kỳ của hợp đồng tín dụng hoặc
có thể đợc điều chỉnh cho phù hợp với sự thay đổi của môi trờng kinh doanh,
gọi là lãi suất biến đổi. Nhìn chung, lãi suất biến đổi đợc a thích hơn vì có lợi
cho cả ngời cho vay và ngời đi vay.
Đối với các khoản cho vay đồng tài trợ một trong những nhiệm vụ
khó khăn nhất của quá trình cơ cấu một khoản vay là xác định lãi suất. Do
đặc điểm của các khoản cho vay đồng tài trợ là những khoản vay với quy mô
lớn, thời hạn dài và mức độ rủi ro cao nên lãi suất các khoản vay thờng cao.
Hơn nữa, việc đồng tài trợ có sự tham gia của nhiều ngân hàng nên việc xác
định một mức lãi suất chung phải thông qua sự thoả thuận giữa các ngân
hàng và khách hàng. Điều này làm cho việc xác định lãi suất thích hợp trở
nên khó khăn hơn do các ngân hàng khác nhau thờng có lãi suất huy động
vốn khác nhau cũng nh cách đánh giá khác nhau về khoản vay.
Theo thông lệ Quốc tế, các khoản cho vay này thờng có lãi suất thả
nổi, đợc xác định nh sau:
Lãi suất cơ bản +%chênh lệch cùng với phí cam kết, phí quản lý,
dàn xếp
Hiện nay, lãi suất cơ bản thờng dựa trên lãi suất LIBOR hoặc sự kết
hợp giữa lãi suất liên ngân hàng nội địa, LIBOR, lãi suất chứng chỉ tiền gửi
hoặc lãi suất của hối phiếu đợc ngân hàng chấp nhận thanh toán và đọc điều
chỉnh theo những giai đoạn xác định trớc (thờng từ 3 đến 6 tháng). Việc lấy
lãi suất LIBOR làm cơ sở để định giá một khoản vay sẽ đảm bảo cho ngân
hàng đối phó đợc với những khoản vay có mức rủi ro trung bình. Song song
với việc sử dụng lãi suất LIBOR làm cơ sở, các ngân hàng xác định một mức
lãi suất riêng cho từng khoản vay cụ thể. Việc xác định lãi suất lề cho từng
món vay đồng tài trợ phụ thuộc nhiều vào thứ hạng của doanh nghiệp trên thị
_____________________________________________________________________________
12
_____________________________________________________________________________________
_
trờng (uy tín, tính thẳng thắn của doanh nghiệp đối với các khoản vay trong
quá khứ). Thông thờng, để đạt đợc món vay một cách dễ dàng, doanh nghiệp
phải có thứ hạng cao.
Đối với Việt Nam, nhiều khoản đồng tài trợ trong thời gian qua đều áp
dụng lãi suất thả nổi. Điều này giúp các ngân hàng tránh đợc rủi ro về sự biến
động lãi suất và thu đợc lợi nhuận cao.
1.1.2.4. Các khoản phí
Phần phí bao gồm nhiều loại khác nhau nh dàn xếp, quản lý, phí tham
gia
Phí dàn xếp, quản lý: là phần lệ phí mà tổ chức tín dụng đầu mối đợc
hởng cho việc đứng ra dàn xếp và quản lý khoản cho vay. Phí dàn xếp, quản
lý là một trong những đặc trng cơ bản của đồng tài trợ tín dụng, tuy nhiên nó
thờng cao do tổ chức tín dụng đầu mối coi đó là cái giá của việc giữ chữ tín
của mình trên thị trờng.
Phí dàn xếp đợc tính trên % tổng số d nợ tiền vay. Tuỳ từng trờng hợp,
nó có thể giao động từ 0,2 đến 2% và thờng đợc thanh toán vào thời điểm ký
kết hợp đồng tín dụng.
Phí cam kết: là tỷ lệ % tính trên phần vốn vay cha đợc sử dụng. Khoản
phí này thờng đợc thanh toán theo quý hoặc cuối năm, áp dụng trong thời
gian giải ngân. Thông thờng phí cam kết dao động từ 0,125% đến
0,25%/năm, phụ thuộc vào xếp hạng rủi ro của ngời vay. Phí cam kết đợc bên
đi vay trả cho tất cả các nhà đồng tài trợ theo tỷ lệ tài trợ tơng ứng.
Phí tham gia: phí này đợc thanh toán cho các ngân hàng tham gia theo
tỷ lệ % của các khoản cam kết của từng ngân hàng.
Phí pháp lý, các phí khác: bên vay phải trả cho bên cho vay các chi
phí phát sinh trong quá trình cho vay nh: chi phí giấy tờ pháp lý, in ấn, đi lại,
các chi phí khác. Các loại chi phí này biến động rất lớn, đặt biệt nếu khoản
vay có một phần ngoại tệ và luật xét xử liên quan tới nhiều bên.
_____________________________________________________________________________
13
_____________________________________________________________________________________
_
1.1.2.5. Thời hạn cho vay
Về mặt lý thuyết, thời hạn cho vay đồng tài trợ bao gồm cả ngắn hạn,
trung hạn và dài hạn. Nhng trên thực tế chủ yếu là những khoản vay trung và
dài hạn. Khi quyết định thời hạn cho vay của một khoản vốn vay, ngân hàng
cần quan tâm đến các yếu tố thời gian khấu hao tài sản cố định của dự án, vì
khấu hao là một trong những nguồn chính để trả nợ. Đồng thời, khi xác định
thời gian cho vay, ngân hàng cần phải căn cứ vào kỳ hạn huy động vốn của
mình, vốn vay từ các tổ chức tín dụng khác.
Trên thế giới, các khoản cho vay đồng tài trợ thờng có kỳ hạn từ 1 đến
12 năm.
1.1.2.6. Mức cho vay
Mức tín dụng là giới hạn mức độ tham gia vốn tín dụng của ngân hàng
vào một dự án hoặc một phơng án sản xuất của khách hàng. Mức tín dụng lệ
thuộc vào các yếu tố sau:
- Khối lợng vốn mà ngân hàng huy động đợc.
- Sự ổn định hay bất ổn của nền kinh tế.
- Uy tín,tình trạng tài chính và nhu cầu vay vốn của khách hàng.
- Mức độ hạn chế hoặc khả năng giúp đỡ của Ngân hàng Trung ơng.
Mức tín dụng đợc coi là một công cụ kiểm soát hoạt động của Ngân
hàng Nhà nớc đối với các ngân hàng thơng mại. Trong đồng tài trợ tín dụng,
mức vốn tham gia không đợc vợt quá giới hạn cho vay đối với một khách
hàng của một tổ chức tín dụng theo quy định.
1.1.2.7. Thẩm định dự án
Khác với một khoản tín dụng thông thờng, các bên tham gia đồng tài
trợ tín dụng phải thống nhất phơng thức thẩm định dự án, có thể thành lập hội
đồng thẩm định chung hoặc mỗi ngân hàng sẽ độc lập thẩm định.
_____________________________________________________________________________
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét