Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Gia nhập thành công vào Tổ chức thương mại thế giới - WTO, Việt
Nam chúng ta đứng trước nhiều thách thức cũng như những cơ hội to lớn.
Điều có thể dễ dàng nhận thấy sau khi gia nhập WTO là sự phát triển ngày
càng rộng rãi của các loại hình ngân hàng nói chung và của các hình thức
Thanh toán quốc tế nói riêng tại các Ngân hàng.
Hoạt động thanh toán quốc tế là cầu nối giữa người sản xuất và người
tiêu dùng thông qua việc chi trả trong trao đổi quốc tế. Hoạt động này khép
lại một chu trình mua bán hàng hoá, dịch vụ, giúp cho hoạt động sản xuất
kinh doanh được trôi chảy, giúp cho hoạt động xuất nhập khẩu được dễ dàng
và giúp cho nền kinh tế thu về ngoại tệ.
Trong các phương thức Thanh toán quốc tế đang được sử dụng tại các
ngân hàng Việt Nam hiện nay như: Phương thức Chuyển tiền, Phương thức
thanh toán Nhờ thu, Phương thức Tín dụng chứng từ, … Có thể nói phương
thức Tín dụng chứng từ đang được áp dụng một cách rộng rãi và thông dụng
vì những tính năng và ưu việt của nó. Trong khi các phương thức Thanh
toán quốc tế khác có sự mâu thuẫn về quyền lợi giữa người xuất khẩu và
người nhập khẩu thì Phương thức Tín dụng chứng từ đã giải quyết được mâu
thuẫn này, đồng thời dung hoà được quyền lợi của mỗi bên. Người xuất
khẩu tránh được rủi ro trong thanh toán, thời gian thu hồi vốn nhanh còn
người nhập khẩu nhận được hàng hoá với đúng số lượng, chất lượng, thời
gian giao hàng, được kiểm tra cuối cùng bộ chứng từ thanh toán và là người
có quyền từ chối thanh toán cuối cùng.
Nghiệp vụ Thanh toán quốc tế theo phương thức Tín dụng chứng từ là
một nghiệp vụ đòi hỏi chuyên môn cao do tính phức tạp của bản thân nó.
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Nghiệp vụ này chứa đựng rủi ro ở tất cả các khâu đòi hỏi các cán bộ nghiệp
vụ tính cẩn trọng trong thực thi các nghiêm chỉnh quy trình thanh toán đã đề
ra, tránh không mặc phải một sai sót đáng tiếc nào gây tổn thất cho khách
hàng và uy tín của ngân hàng. Tuy chứa đựng nhiều rủi ro, nhưng đây là một
nghiệp vụ đem lại thu nhập cao cho ngân hàng cũng như tạo điều kiện cho
ngân hàng nâng cao uy tín của mình.
Sau một thời gian được thực tập tại Chi nhánh ngân hàng nông nghiệp
và phát triển nông thôn Thăng Long, em đã quyết định chọn đề tài: “Một số
biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động Thanh toán quốc tế theo
phương thức Tín dụng chứng từ tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và
phát triển nông thôn Thăng Long”.
Sau đây là kết cấu của đề tài:
- Chương 1: Những vấn đề cơ bản về Thanh toán quốc tế theo phương
thức Tín dụng chứng từ tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển
nông thôn Thăng Long.
- Chương 2: Thực trạng thanh toán quốc tế theo phương thức Tín dụng
chứng từ tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn
Thăng Long.
- Chương 3: Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Thanh
toán quốc tế theo phương thức Tín dụng chứng từ tại Chi nhánh Ngân hàng
nông nghiệp và phát triển nông thôn Thăng Long.
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về Thanh toán quốc tế theo phương
thức Tín dụng chứng từ tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và
phát triển nông thôn Thăng Long.
1.1. Cơ sở hình thành và vai trò của Thanh toán quốc tế theo phương
thức Tín dụng chứng từ tại các Ngân hàng thương mại.
1.1.1. Cơ sở hình thành của Thanh toán quốc tế theo phương thức Tín
dụng chứng từ tại các Ngân hàng thương mại
Ngày nay, cùng với sự phát triển của xã hội và công nghệ - thông tin,
việc mua bán hàng hóa, dịch vụ giữa thương nhân các nước với nhau đã phát
triển phong phú và đa dạng hơn. Quan hệ mua bán hàng hóa quốc tế không
chỉ được xác lập, thực hiện giữa thương nhân với thương nhân mà còn được
thực hiện giữa các chính phủ với nhau.
Sự xuất hiện và phát triển ngày càng mạnh mẽ các quan hệ kinh tế đối
ngoại đã làm xuất hiện nhiều các phương tiện thanh toán quốc tế, như: Séc
(Check), Hối phiếu (Bill of Exchange) và Lệnh phiếu (Promissory note).
Bên cạnh các phương tiện thanh toán quốc tế nói trên, các thương nhân
còn sử dụng nhiều phương thức thanh toán trong quan hệ mua bán hàng hóa
quốc tế. Khác với trước đây, phương thức thanh toán không còn bị bó hẹp
trong phạm vi “hàng đổi hàng” mà đã có nhiều phương tiện thanh toán hiện
đại khác cho các bên lựa chọn, thỏa thuận như: Phương thức chuyển tiền,
Phương thức nhờ thu, Phương thức tín dụng chứng từ. Mỗi phương tiện
thanh toán và phương thức thanh toán nêu trên có những ưu điểm và hạn chế
nhất định. Cho nên, tùy thuộc vào từng giao dịch cụ thể mà các bên có thể
lựa chọn, thỏa thuận sử dụng một phương thức thanh toán nói trên.
Thực tiễn, kể từ khi ngân hàng thương mại nước ta tham gia cung ứng
dịch vụ thanh toán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài (Thanh toán quốc
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
tế) trên cơ sở giao dịch mua bán hàng hóa quốc tế, Phương thức thanh toán
Tín dụng chứng từ là phương thức thông dụng, phổ biến và an toàn nhất,
trong đó Thư tín dụng (Letter of Credit - L/C) đóng vai trò chủ yếu, quyết
định sự tồn tại của phương thức thanh toán này.
Điều này thể hiện ở chỗ: nếu các bên tham gia giao dịch mua bán hàng
hóa quốc tế không thiết lập được L/C thì các bên không có trách nhiệm giao
hàng và trả tiền cho nhau. Do vậy, phương thức thanh toán tín dụng chứng
từ không được xác lập.
Có thể hiểu một cách tổng quát về Thanh toán quốc tế theo Phương
thức Tín dụng chứng từ như sau: Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
là một sự thỏa thuận, trong đó một ngân hàng (Ngân hàng mở thư tín dụng -
The Issuing Bank) theo yêu cầu của một khách hàng (Người đề nghị mở Thư
Tín dụng - Applicant for Credit) sẽ trả tiền cho người thứ ba hoặc trả cho bất
cứ người nào theo lệnh của người thứ ba đó (gọi là người hưởng lợi - The
Beneficiary); hoặc sẽ trả hoặc chấp nhận và thanh toán hối phiếu do người
hưởng lợi phát hành; hoặc ủy quyền cho một ngân hàng khác thanh toán;
chấp nhận và thanh toán hoặc cho phép ngân hàng khác chiết khấu chứng từ
với điều kiện chúng phù hợp với tất cả mọi quy định và điều kiện của thư tín
dụng.
Dịch vụ thanh toán thư tín dụng là hình thức phổ biến nhất trong Thanh
toán quốc tế giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực hiện giao dịch một
cách nhanh chóng, chính xác và an toàn. Việc phát hành và thanh toán các
tín dụng thư được thực hiện giữa ngân hàng của người mua và ngân hàng
của người bán hàng theo nguyên tắc “thanh toán trước, khiếu nại sau” khi
các chứng từ của người bán phù hợp với toàn bộ các điều kiện trong tín dụng
thư (chứng từ hoàn hảo).
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
L/C là một cam kết thanh toán độc lập của ngân hàng phát hành khi
những điều kiện quy định trong L/C được thực hiện đúng và đầy đủ, bảo
đảm là người thụ hưởng sẽ không còn bị phụ thuộc vào thiện chí thanh toán
của người mua. Do đó người bán có được một cam kết chắc chắn từ phía
ngân hàng phát hành, người mua có được sự đảm bảo như mong muốn
Dịch vụ thanh toán L/C giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực
hiện giao dịch một cách nhanh chóng, chính xác và an toàn cho người tham
gia thanh toán hơn so với các phương thức Thanh toán quốc tế khác.
1.1.2. Vai trò của Thanh toán quốc tế theo phương thức Tín dụng chứng từ
tại các Ngân hàng thương mại.
Ngày nay, hoạt động thanh toán quốc tế là một dịch vụ trở nên quan
trọng đối với các ngân hàng thương mại, nó đem lại nguồn thu đáng kể
không những về số lượng tuyệt đối mà cả về tỷ trọng. Thanh toán quốc tế
còn là một mấu chốt quan trọng trong việc chắp nối và thúc đẩy phát triển
các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng như kinh doanh ngoại tệ, tài
trợ xuất nhập khẩu, bảo lãnh ngân hàng trong ngoại thương, tăng cường
nguồn vốn huy đông, đặc biệt là vốn bằng ngoại tệ.
Việc hoàn thiện và phát triển hoạt động thanh toán quốc tế có vai trò
hết sức quan trọng đối với hoạt động ngân hàng, nó không chỉ là một dịch vụ
thanh toán thuần tuý mà còn là khâu trung tâm không thể thiếu trong dây
chuyền hoạtđộng kinh doanh, bổ sung và hỗ trợ cho các hoạt động kinh
doanh khác của ngân hàng.
Ngày nay, do nghiệp vụ ngân hàng quốc tế phát triển mạnh mẽ, thuận
tiện, an toàn, và hiệu quả nên hầu hết các hoạt động thanh toán quốc tế đều
diễn ra thông qua hệ thống ngân hàng. Đồng thời hoạt động thanh toán quốc
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
tế đã phát triển theo một tập quán thống nhất trên quy mô toàn thế giới thông
qua các phương thức thanh toán quốc tế khác nhau.
Một thực tế là đối với Ngân hàng thương mại hiện đại thì thu nhập từ
phí dịch vụ có xu hướng ngày một tăng không những về số lượng mà cả về
tỷ trọng. Hơn nữa, các Ngân hàng thương mại ngày nay hoạt động là đa
năng, tạo ra một dây chuyền kinh doanh khép kín, mỗi nghiệp vụ tạo ra một
mắt xích không thể thiếu, trong đó hoạt động thanh toán quốc tế được xác
định là một nghiệp vụ căn bản, làm tiền đề cho các nghiệp vụ khác phát
triển.
Đối với các Ngân hàng thương mại thì hoạt động thanh toán quốc tế
theo phương thức Tín dụng chứng từ thực sự là một hoạt động mang lại lợi
nhuận chủ yếu, nó hầu như chiếm trên 50% doanh thu cho toàn bộ hoạt động
thanh toán quốc tế của các Ngân hàng.
Nếu lựa chọn và sử dụng đúng, L/C có thể đem lại nhiều lợi ích và đặc
biệt là sự an toàn cần thiết cho cả hai bên - đảm bảo là người xuất khẩu phải
thực hiện hợp đồng nghiêm túc và người nhập khẩu sẽ phải thanh toán tiền.
Cụ thể lợi ích mà Phương thức thanh toán quốc tế Tín dụng chứng từ
mang lại cho các bên như sau:
+ Các lợi ích đối với người xuất khẩu:
- Ngân hàng sẽ thực hiện thanh toán đúng như qui định trong thư tín
dụng bất kể việc người mua có muốn trả tiền hay không.
- Người mua không được từ chối thanh toán vì bất cứ lý do gì.
- Chậm trễ trong việc chuyển chứng từ được hạn chế tối đa.
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Khi chứng từ được chuyển đến ngân hàng phát hành, việc thanh toán
được tiến hành ngay hoặc vào một ngày xác định (nếu là L/C trả chậm).
- Khách hàng có thể đề nghị chiết khấu L/C để có trước tiền sử dụng
cho việc chuẩn bị thực hiện hợp đồng.
+ Các lợi ích đối với người nhập khẩu
- Chỉ khi hàng hóa thực sự được giao thì người nhập khẩu mới phải trả
tiền.
- Người nhập khẩu có thể yên tâm là người xuất khẩu sẽ phải làm tất cả
những gì theo qui định trong L/C để đảm bảo việc người xuất khẩu sẽ được
thanh toán tiền (nếu không người xuất khẩu sẽ mất tiền).
+ Các lợi ích khác của dịch vụ thư tín dụng chứng từ tại Ngân hàng:
- Khách hàng có thể mở tài khoản một nơi nhưng có thể giao dịch tại
bất kỳ chi nhánh nào của Ngân hàng.
- Khách hàng luôn được cung cấp đầy đủ ngoại tệ để thanh toán.
- Thời gian phát hành và xử lý chứng từ thanh toán quốc tế tối đa 01
ngày. Phát hành trực tiếp đến các chi nhánh ngân hàng tại 88 quốc gia trên
thế giới.
- Uy tín của Ngân hàng trong thanh toán quốc tế được các ngân hàng
khác trên thế giới thông báo và xác nhận.
- Với tỷ lệ điện chuẩn khá cao cho toàn bộ điện thanh toán quốc tế,
Ngân hàng đảm bảo mọi giao dịch của khách hàng được thực hiện nhanh
chóng nhất với chi phí cạnh tranh nhất qua mạng thanh toán liên ngân hàng
toàn cầu - SWIFT.
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Khách hàng có thể chiết khấu chứng từ với mức chiết khấu tới 95% trị
giá bộ chứng từ.
1.2. Nội dung của phương thức thanh toán Tín dụng chứng từ tại các
Ngân hàng thương mại.
1.2.1. Khái niệm và đặc điểm.
1.2.1.1. Khái niệm:
Phương thức TDCT là một sự thoả thuận trong đó theo yêu cầu của
khách hàng (người yêu cầu mở Thư Tín dụng – L/C) sẽ phát hành một bức
thư theo đó Ngân hàng phát hành (NHPH) cam kết trả tiền hoặc chấp nhận
hối phiếu cho một bên thứ 3 (Người thụ hưởng L/C) khi người này xuất trình
cho NHPH bộ chứng từ thanh toán phù hợp với điều kiện và điều khoản quy
định của L/C.
Tín dụng chứng từ là một sự thoả thuận bất kỳ cho dù được mô tả hay
gọi tên như thế nào, thể hiện một cam kết chắc chắn và không huỷ ngang
của NHPH về việc thanh toán khi xuất trình phù hợp.
1.2.1.2. Đặc điểm
- L/C là hợp đồng kinh tế giữa hai bên: L/C là hợp đồng kinh tế độc lập
chỉ của hai bên là NHPH và Người thụ hưởng. Mọi yêu cầu và chỉ thị của
Người xin mở L/C đã do NHPH đại diện.
- L/C độc lập với hợp đồng cơ sở và hàng hoá: L/C hình thành trên cơ
sở của hợp đồng ngoại thương nhưng sau khi được thiết lập nó lại hoàn toàn
độc lập với hợp đồng này. Một khi L/C đã được mở và đã được các bên chấp
nhận thì nội dung của L/C có đúng với hợp đồng ngoại thương hay không
cũng không làm thay đổi quyền lợi và nghĩa vụ của các bên có liên quan đến
L/C.
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- L/C chỉ giao dịch bằng chứng từ và thanh toán chỉ căn cứ vào chứng
từ: Chứng từ trong giao dịch LC là bằng chứng về việc giao hàng của người
bán, là đại diện cho giá trị hang hoá đã được giao. Do đó chúng trở thành
căn cứ để ngân hàng trả tiền, là căn cứ để nhà nhập khẩu hoàn trả tiền cho
ngân hàng, là chứng từ đi nhận hàng của nhà nhập khẩu…
Khi chứng từ xuất trình là phù hợp thì NHPH phải thanh toán vô điều
kiện cho nhà xuất khẩu, mặc dù trên thực tế hàng hoá có thể không được
giao hoặc được giao không hoàn toàn đúng như ghi trên chứng từ.
- LC yêu cầu tuân thủ chặt chẽ của bộ chứng từ: Để được thanh toán,
Người xuất khẩu phải lập được bộ chứng từ phù hợp, tuân thủ chặt chẽ các
điều kiện và điều khoản của LC về số loại số lượng mỗi loại, nội dung
chứng từ phải đáp ứng được chức năng của chứng từ yêu cầu.
1.2.2. Các bên tham gia
- Người xin mở LC: là bên mà LC được phát hành theo yêu cầu của họ.
Trong thương mại quốc tế, Người mở thường là nhà nhập khẩu, yêu cầu
ngân hàng phục vụ mình phát hành một LC và có trách nhiệm pháp lý về
việc NHPH trả tiền cho Người thụ hưởng LC.
- Người thụ hưởng: Là bên hưởng lợi LC được phát hành, nghĩa là được
hưởng số tiền thanh toán hay sở hữu hối phiếu đã chấp nhận thanh toán của
LC.
- Ngân hàng phát hành - NHPH: là ngân hàng thực hiện phát hành LC
theo yêu cầu của người mở, nghĩa là nó đã cấp tín dụng cho người mở.
NHPH thường được hai bên mua bán thoả thuận và quy định trong hợp đồng
mua bán hàng hóa.
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Ngân hàng thông báo - NHTB: là ngân hàng thực hiện thông báo L/C
cho người thụ hưởng theo yêu cầu của NHPH. NHTB thường là ngân hàng
đại lý hay một chi nhánh của NHPH ở nước nhà xuất khẩu.
- Ngân hàng xác nhận - NHXN: Là ngân hàng bổ sung sự xác nhận của
mình đối với L/C theo yêu cầu hoặc theo sự uỷ quyền của NHPH.
- Ngân hàng được chỉ định - NHđCĐ: Là ngân hàng mà tại đó L/C có
giá trị thanh toán hoặc chiết khấu hoặc bất cứ ngân hàng nào nếu L/C có giá
trị tự do.
1.2.3. Quy trình nghiệp vụ nói chung:
Cụ thể các bước như sau:
Bước 1: Người mua đến ngân hàng làm thủ tục mở Thư Tín dụng (L/C)
Nguyễn Thị Mai Dung Lớp TMQT 46
Ngân hàng mở L/C Ngân hàng thông báo
Người mua Người bán
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét