v1149

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Chương 1 Tổng quan về giải phóng mặt phục vụ cơ sở hạ
tầng giao thông đô thị
1.1 Cơ sở hạ tầng giao thông ở đô thị
1.1.1 Khái niệm về cơ sở hạ tầng giao thông đô thị
Cơ sở hạ tầng giao thông đô thị là hệ thống các công trình cần thiết cho sự
hoạt động của các phương tiện giao thông của một đô thị. Cơ sở hạ tầng giao
thông không những đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội
một quốc giá, mà nó còn quan trọng hơn đối với một đô thị. Một đô thị mà
không có cơ sở hạ tầng giao thông tốt, sẽ không tạo được sự lưu thông cho
các phương tiện giao thông trong đô thị mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự
giao thương giữa đô thị và các vùng từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế
xã hội của đô thị. Do vậy cơ sở hạ tầng giao thông tạo điều kiện cho bản thân
đô thị phát triển và tạo đà cho các vùng phụ cận đô thị phát triển theo.
1.1.2 Các bộ phận cấu thành cơ sở hạ tầng giao thông đô thị
a. Có thể nói có rất nhiều bộ phận cấu thành cơ sở hạ tầng giao thông đô
thị nhưng có thể chia làm hai bộ phận chính sau:
- Thứ nhất các công trình giao thông tĩnh
Hệ thống giao thông tĩnh bao gồm các bến, bãi đỗ xe. Hệ thống giao thông
tĩnh là nơi tập kết, bãi chu chuyển các loại hàng hoá, là điểm dừng chân, điểm
đỗ của các phương tiện giao thông.
- Thứ hai các công trình giao thông động
Bao gồm hệ thống đường xá, cầu, cống phục vụ cho việc lưu động của các
phương tiện giao thông. Hệ thống giao thông động đóng vai trò quan trọng
trong quy hoạch không gian đô thị. Trong quy hoạch đô thị hệ thống các trục
đường giao thông được quy hoạch trên mặt bằng đô thị trước sau đó là các
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
công trình hai bên đường sẽ được bố trí hợp lý tạo lên sự phù hợp giữa giao
thông và các công trình bên cạnh. Hệ thống giao thông động còn thúc đẩy sự
giao lưu giữa đô thị với các vùng xung quanh đô thị thậm trí nó còn đóng vai
trò quan trọng trong việc giao lưu kinh tế quốc tế. Hệ thống giao thông còn là
cầu lối trong việc chu chuyển hàng hoá giữa đô thị với các khu vực xung
quanh đô thị và quốc tế. Hệ thống giao thông động tạo đà cho các thành phần
kinh tế trong đô thị phát triển, tạo lên sự lưu thông hàng hoá giữa đô thị và
các vùng khác trong một đất nước và giữa đô thị với các khu vực trên thế giới.
1.1.3 Đặc điểm cơ sở hạ tầng giao thông đô thị
Thứ nhất: Cơ sở hạ tầng giao thông bao gồm các công trình gắn liền với
đất đai, thường tồn tại lâu dài và có vị trí cố định khó di chuyển.
Thứ hai: Việc xây dựng CSHTGT thường tốn nhiều vốn, thời gian xây
dựng kéo dài và liên quan đến nhiều ngành nghề trong xã hội.
Thứ ba: Cơ sở hạ tầng giao thông là cầu lối giao thương giữa đô thị với các
khu vực xung quanh và quan hệ quốc tế.
Thứ tư: Cơ sở hạ tầng giao thông trong đô thị tạo thành một thể thống
nhất, tạo sự hài hoà lưu thông của các phương tiện trong đô thị và các vùng
ngoại vi.
1.1.4 Vai trò của cơ sở hạ tầng giao thông đô thị
Cơ sở hạ tầng giao thông có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát
triển kinh tế xã hội của một đô thị cụ thể là:
- Quy hoạch cơ sở hạ tầng giao thông quyết định việc quy hoạch phát triển
kinh tế xã hội của một đô thị và sự phát triển của các vùng đô thị.
- Cơ sở hạ tầng giao thông đô thị đóng vai trò là tạo cầu lối giao lưu giữa đô
thị với các khu vực xung quanh và giao lưu quốc tế, là hệ thống chu chuyển
hàng hoá chủ yếu của đô thị ra bên ngoài và ngược lại từ bên ngoài vào trong
đô thị.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Quy hoạch cơ sở hạ tầng đô thị còn đóng vai trò quan trọng trong việc quy
hoạch phát triển các khu vực kinh tế của đô thị và quy hoạch phát triển các
ngành kinh tế của đô thị.
- Cơ sở hạ tầng giao thông còn là một tiêu chí để đánh giá sự hiện đại và văn
minh của một đô thị.
1.2 Giải phóng mặt bằng phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng giao
thông đô
1.2.1 Một số khái niệm
1.2.1.1 Khái niệm về giải phóng mặt bằng
Giải phóng mặt bằng là việc Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích
quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và sử dụng vào mục
đích phát triển kinh tế.
Việc giải phóng mặt bằng là việc làm bắt buộc đối với việc xây dựng các
công trình xây dựng, nó có thể tạo điều kiện thuận lợi để công trình được
hoàn thành sớm hoặc cũng có thể làm chậm tiến độ xây dựng các công trình.
Và trong đô thị giải phóng mặt bằng để phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị đặc
biệt quan trọng vì nó liên quan đến nhiều cá nhân, tổ chức và nhiều ngành
nghề trong xã hội, điều này đòi hỏi việc giải phóng mặt bằng phải tiến hành
thận trọng nhanh chóng và đạt hiệu quả.
1.2.1.2 Khái niệm về GPMB phục vụ cho phát triển CSHTGT đô thị
Giải phóng mặt bằng phục vụ phát triển CSHTGT đô thị là việc cơ quan
nhà nước có thẩm quyền tại đô thị có quyết định thu hồi đất để phục vụ cho
việc xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn đô thị phù hợp với quy
hoạch phát triển của đô thị.
1.2.2 Các bước tiến hành GPMB phục vụ phát triển CSHTGT đô thị
Bước 1: Quyết định thu hồi đất được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết
định.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Bước 2: Bản đồ hiện trạng thể hiện chỉ giới, phạm vi thu hồi đất ghi trong
quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền; biên bản bàn giao mốc
giới và trích lục bản đồ khu đất.
Bước 3: Thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, quyết định
thành lập Tổ công tác
Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư giúp Uỷ ban nhân cùng cấp lập
và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư; Hội
đồng làm việc theo nguyên tắc tập thể và quyết định theo đa số; trường hợp
biểu quyết ngang nhau thì thực hiện theo ý kiến của Chủ tịch Hội đồng.
Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chịu trách nhiệm về tính chính
xác, hợp lý của số liệu kiểm kê, tính pháp lý của đất đai, tài sản được bồi
thường, hỗ trợ hoặc không được bồi thường, hỗ trợ trong phương án bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư.
Bước 4: Lập, niêm yết lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư
chi tiết; nội dung bao gồm:
+ Tên, địa chỉ của chủ sử dụng nhà đất bị thu hồi; số hộ gia đình, nhân khẩu,
số lao động đang thực tế ăn ở, làm việc trên diện tích đất của chủ sử dụng đất
bị thu hồi; số lao động phải chuyển nghề; số người đang hưởng trợ cấp xã hội.
+ Diện tích, loại đất, vị trí, nguồn gốc của đất bị thu hồi; diện tích còn lại
ngoài chỉ giới thu hồi (nếu có).
+ Số lượng. chủng loại của tài sản nằm trong chỉ giới thu hồi đất (riêng đối
với nhà, công trình xây dựng khác không phải phục vụ sinh hoạt của hộ gia
đình cá nhân phải xác định tỷ lệ phần trăm còn lại), mồ mả phải di chuyển.
+ Đơn giá bồi thường đất, tài sản, đơn giá bồi thường di chuyển mồ mả, đơn
giá hỗ trợ khác và căn cứ tính toán bồi thường hỗ trợ;
+ Tổng số tiền bồi thường hỗ trợ
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
+ Phương án tái định cư (bằng nhà hoặc bằng đất) đối với hộ gia đình cá
nhân; phương án di dời đối với tổ chức (nếu có).
Các nội dụng này được niêm yết công khai tại các cơ quan cấp xã và các địa
điểm sinh hoạt của khu dân cư nơi thu hồi đất để lấy ý kiến đóng góp của các
tổ chức và cá nhân nơi thu hồi đất.
Bước 5: Hoàn chỉnh, thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
chi tiết
Sau khi niêm yết và tổng hợp ý kiên của các hộ dân nơi bị thu hồi đất. Hội
đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sẽ thẩm định và hoàn chỉnh phương án
bồi thường hỗ trợ và tái định cư.
Bước 6: Phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ, tái định cư chi tiết
Sau khi Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư thẩm định và hoàn
chỉnh phương án bồi thường và tái định cư thì UBND cấp quận, huyện có
trách nhiệm xem xét và phê duyệt.
Bước 7: Niêm yết công khai phương án bồi thường hỗ trợ, tái định cư chi tiết
đã được UBND cấp quận, huyện phê duyệt; thông báo thời gian nhận tiền bồi
thường hỗ trợ, thời gian nhận nhà, nhận đất tái định cư, thời hạn bàn giao mặt
bằng; phát quyết định kèm theo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Bước 8: Thực hiện chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư
1.2.3 Hiệu quả thực hiện GPMB
Có thể đánh giá hiệu quả thực hiện giải phóng mặt bằng qua các tiêu chí
sau:
Thứ nhất: hiệu quả về mặt thời gian
Tiêu chí này đánh giá việc giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng cho
các dự án có giải phóng mặt bằng có đúng tiến độ về thời gian quy định hay
không? và số lượng các công trình phải giải phóng trong một thời gian quy
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
định là bao nhiêu? số lượng nhân công, máy móc huy động để giải phóng mặt
bằng trong một thời gian nhất định.
Thứ hai: hiệu quả về mặt chi phí
Tiêu chí này đánh giá lượng tiền bỏ ra để giải phóng mặt bằng trong tổng
số vốn đầu tư của dự án là bao nhiêu? Và tiêu chí này rất được các nhà quản
lý đô thị chú ý tới bởi việc giải phóng mặt bằng trong các đô thị rất tốn kém
do giá đất trong đô thị thường rất cao, và họ tìm cách hạ thấp nhất chi phí này
xuống.
Thứ ba: Hiệu quả về mặt tổ chức giải phóng mặt bằng
Tiêu chí thể hiện cơ quan đứng ra tổ chức giải phóng mặt bằng là ai? Cách
thức tổ chức giải phóng mặt bằng? Hình thức giải phóng mặt bằng?
1.2.4 Chính sách GPMB
Giải phóng mặt bằng là một trong lĩnh vực nhạy cảm liên quan đến nhiều
ngành nhiều lĩnh vực, nó có thể tạo nên sự ổn định kinh tế xã hội của của một
đô thị hoặc ngược lại nếu chính sách GPMB không thoả đáng và phù hợp với
nguyện vọng của nhân dân, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội
của đô thị thì nó sẽ tạo nên những sáo trộn trong đời sống của nhiều người tạo
nên sự bất ổn về kinh tế chính trị trong khu vực đô thị đó. Do GPMB là việc
thu hồi đất đai của các tổ chức và người dân, mà đất đai lại là tư liệu sản xuất
của họ nên việc Nhà nước thu hồi đất đai sẽ ảnh hưởng đến nhiều tổ chức và
cá nhân trong xã hội nên việc ban hành những chính sách về GPMB là việc
rất cần thiết trong một đô thị. Để đáp ứng các yêu cầu GPMB phục vụ phát
triển kinh tế xã hội trong các đô thị Nhà nước ta đã có rất nhiều các chính
sách về việc đền bù GPMB cho các tổ chức cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất.
Luật đất đai năm 2003, Nghị định 181/2004/NĐ- CP, Nghị định
197/2004/NĐ- CP, Nghị định 84/2007/NĐ- Cp của chính phủ quy định rất rõ
việc giải phóng mặt bằng và chi phí hỗ trợ giải phóng mặt bằng.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
1.2.4.1. Điều kiện để được bồi thường hỗ trợ về đất
Theo điều 8 Nghị định 197/2007/NĐ- CP và khoản 4 Điều 14 và điểm b
khoản 2 Điều 67 Nghị định số 84/2007/NĐ- CP.
Người bị nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện sau đây thì được
bồi thường:
1. Có giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về
đất đai
2. Có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy
định của pháp luật về đất đai
3. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, được Uỷ ban nhân dân
xã, phường, thị trấn xác nhận không có tranh chấp mà có một trong các loại
giấy tờ sau đây:
a. Những giấy tờ về quyền sử dụng đất đai trước ngày 15 tháng 10 năm
1993 do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính
sách đất đai của nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chính phủ cách mạng
lâm thời Cộng hoà Miền Nam và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam
b. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước có
thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính
c. Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản
gắn liền với đất
d. Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đât, mua bán nhà ở gắn liền với
đất ở trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được Uỷ ban nhân dân cấp xã
xác nhận là đất sử dụng trước ngày 15 tháng 10 năm 1993
đ. Giấy tờ về thanh lý, hoá giá nhà ở, mua nhà gắn liền với đất ở theo quy
định của pháp luật
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
e. Giấy tờ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp cho
người sử dụng đất
4. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có một trong các loại giấy tờ quy
định tại khoản 1,2,3 của điều này mà trên giấy tờ đó có ghi tên người khác,
kèm theo giấy tờ về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất có chữ ký của các
bên liên quan, nhưng đến thời điểm có quyết định thu hồi đất chưa thực hiện
thủ tục chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật, nay được Uỷ
ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không tranh chấp.
5. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các loại giấy tờ quy định
tại khoản 1,2,3 điều này, nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 15
tháng 10 năm 1993, nay được Uỷ ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất đó
không có tranh chấp và không thuộc một trong các trường hợp điêm bắt đầu
sử dụng đất đã có một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a. Vi phạm quy hoạch chi tiết xây dựng đã được cơ quan nhà nước có thẩm
quyền xét duyệt và công khai
b. Vi phạm quy hoạch chi tiết mặt bằng xây dựng đã được cơ quan nhà
nước có thẩm quyền xét duyệt và công khai đối với diện tích đất đã giao cho
tổ chức, cộng đồng dân cư quản lý
c. Lấn, chiếm hành lang bảo vệ an toàn công trình công cộng đã được công
bố, cắm mốc
d. Lấn, chiếm lòng đường, lề đường, vỉa hè đã có chỉ giới xây dựng
đ. Lấn, chiếm đất sử dụng cho mục đích công cộng, đất chuyên dùng, đất
của tổ chức, đất chưa sử dụng và các trường hợp vi phạm khác đã có văn bản
ngăn chặn nhưng người sử dụng đất vẫn cố tình vi phạm.
6. Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của toà
án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã
được thi hành.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
7. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được pháp luật công nhận về quyền
sử dụng đất mà trước thời điểm Luật đất đai 1988 có hiệu lực, Nhà nước đã có
quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai nhưng trong
thực tế Nhà nước chưa quản lý mà hộ gia đình, cá nhân đó vẫn sử dụng
8. Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền, chùa,
miếu, am, từ đường, nhà thờ được Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất bị thu
hồi xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng và không có tranh chấp.
9. Tổ chức sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
a. Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất nộp
không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước
b. Đất nhận chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp mà tiền trả cho
việc chuyển nhượng không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước
c. Đất sử dụng có nguồn gốc hợp pháp từ hộ gia đình, cá nhân
1.2.4.2. Nguyên tắc bồi thường đất
1. Trường hợp Nhà nước thu hồi đất mà người sử dụng đất được bồi thường
chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước theo quy định
của pháp luật thì phải khấu trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính
theo quy định hiện hành vào số tiền được bồi thường để hoàn trả ngân sách
Nhà nước.
2. Người được Nhà nước giao sử dụng đất nông nghiệp theo quy định của
pháp luật nhưng tự ý sử dụng làm đất phi nông nghiệp thì chỉ được đền bù
theo giá đất phí nông nghiệp.
3. Người được Nhà nước giao sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất
ở nhưng tự ý sử dụng làm đất ở thì chỉ được bồi thường theo giá đất phi nông
nghiệp không phả là đất ở
1.2.4.3. Trường hợp thu hồi đất không được bồi thường
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
1. Người sử dụng đất không đủ điều kiện theo quy định của nhà nước về đất
được bồi thường
2. Tổ chức được Nhà nước giao đât không thu tiền sử dụng đất, được Nhà
nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ
ngân sách Nhà nước; được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm;
đât nhận chuyển quyền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước.
3. Đất bị thu hồi thuộc một trong các trường hợp quy định sau:
- Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà
nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ
ngân sách Nhà nước hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm bị giải thể,
phá sản, chuyển đi nơi khác, giảm hoặc không có nhu cầu sử dụng đất
- Sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả
- Người sử dụng đất cố ý huỷ hoại đất
- Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền
- Đất bị lấn, chiếm trong trường hợp sau đây
. Đất chưa sử dụng bị lấn chiếm
. Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất
đai mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm
- Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế
- Người sử dụng đất tự nhiên trả lại đất
- Người sử dụng đất cố ý không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước
- Đất được nhà nước giao, cho thuê có thời hạn mà không được gia hạn khi
hết thời hạn
- Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn mười hai
tháng liền; đất trồng cây lâu năm không được sử trong thời hạn mười tám
tháng liền; đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn mười hai tháng
liền
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
14

Xem chi tiết: v1149