LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆN TƯỢNG ĐÔ LA HÓA

LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế hiện đại, cùng với tiến trình hội nhập diễn ra mạnh
mẽ, quá trình tự do hóa tài chính liên tục, các luồng tài chính dòng vốn được
giao lưu tự do và xuyên suốt từ quốc gia này sang quốc gia khác. Trong bối
cảnh đó nền kinh tế mỗi quốc gia càng gắn liền với tình hình biến động kinh
tế chính trị diễn ra trong toàn cầu, Việt Nam chúng ta đã gia nhập WTO,
cũng chịu sự tác động to lớn trong xu thế đó. Một nền kinh tế phát triển ổn
định bền vững, tự chủ về tài chính sẽ giúp nền kinh tế đất nước có sức đề
kháng trước những cú sốc kinh tế bên ngoài nhất là các cuộc khủng hoảng
kinh tế. “Chẩn đoán” ra các căn bệnh của nền kinh tế và tìm cách “chữa trị”
nó là cách hữu hiệu để đứng vững trên con đường hội nhập, trong đó vấn đề
đặt ra đối với hệ thống tài chính cũng như nền kinh tế hiện nay là tình hình
“đôla hóa” mà theo các chuyên gia “đôla hóa Việt Nam đang ở mức báo
động” có thể ảnh hưởng rất sâu sắc đối với nền kinh tế Việt Nam.
Hiện tượng đôla hóa bắt nguồn từ cơ chế tiền tệ thế giới hiện đại,
trong đó tiền tệ của một số quốc gia phát triển, đặc biệt là đôla Mỹ, được sử
dụng trong giao lưu quốc tế làm vai trò của "tiền tệ thế giới". Cho nên người
ta thường gọi hiện tượng ngoại tệ hóa là "đôla hóa". Trong phạm vi đề tài
này, chúng ta giả định chỉ nghiên cứu nền kinh tế bị đôla hóa bằng đồng
USD mà cụ thể là nên kinh tế Việt Nam trong giai đoạn từ sau cải cách kinh
tế đến nay
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ
HIỆN TƯỢNG ĐÔ LA HÓA
1.1 Khái niệm
Đôla hóa (tiếng Anh: dollarization) là một hiện tượng phổ biến ở khá
nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là ở Mỹ Latinh. Quan điểm chung cho
rằng, Đô la hóa là việc sử dụng một ngoại tệ (thường là các ngoại tệạnh và
có khả năng tự do chuyển đổi) thay thế đồng nội tệ để thực hiện một số chức
năng của tiền tệ (lưu thông, thanh toán hay cất trữ).
Bất kỳ một ngoại tệ nào (như đôla Mỹ, Euro, Yên Nhật) có khả năng
thay thế đồng nội tệ cũng dẫn đến hiện tượng “Đô la hóa”. Tuy nhiên trong
tình hình hiện nay, nói đến Đô la hóa, người ta chỉ nghĩ đến một đồng tiền
duy nhất đó là Đô la Mỹ (USD). triển.
1.2 Phân loại
1.2.1 Căn cứ vào hình thức: Đô la hóa được thể hiện dưới 3 hình thức
sau:
- Đô la hóa thay thế tài sản:
- Đô la hóa phương tiện thanh toán.
- Đô la hóa định giá, niêm yết giá:
- 1.2.2 Căn cứ vào phạm vi:
- Đô la hóa không chính thức (unofficial dollarization) là trường hợp
đồng đô la được sử dụng rộng rãi trong nền kinh tế, mặc dù không được
quốc gia đó chính thức thừa nhận. Đô la hóa không chính thức có thể bao
gồm các loại sau:
• Các trái phiếu ngoại tệ và các tài sản phi tiền tệ ở nước ngoài.
• Tiền gửi bằng ngoại tệ ở nước ngoài.
• Tiền gửi ngoại tệ ở các ngân hàng trong nước.
• Trái phiếu hay các giấy tờ có giá bằng ngoại tệ cất trong túi.
- Đô la hóa bán chính thức (đôla hóa từng phần) là những nước có hệ
thống lưu hành chính thức hai đồng tiền: đồng ngoại tệ và đồng tiền bản tệ.
Việt Nam được xếp vào nhóm những nước Đô la hóa không chính thức.
Đô la hóa chính thức (hay còn gọi là đô la hóa hoàn toàn) xẩy ra khi đồng
ngoại tệ là đồng tiền hợp pháp duy nhất được lưu hành
Như vậy, ta có thể kết luận rằng đôla hóa không phải là một hiện tượng
tốt, nhưng cũng không phải là một hiện tượng hoàn toàn xấu (hay không có
lợi), và cần phải tránh bằng mọi cách, tùy theo cách nhìn nhận, lựa chọn,
cũng như năng lực thực thi của mỗi quốc gia, những mục tiêu ưu tiên, trong
từng thời kỳ cụ thể. Và thực tế là, dù muốn hay không, gửi ngoại tệ vào ngân
hàng là một trong những lựa chọn hấp dẫn đối với nhà đầu tư ở mọi nơi và
trở thành phổ biến, không thể thiếu (hoặc cấm đoán được) cùng với quá trình
toàn cầu hóa.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐÔ LA HÓA TẠI VIỆT
NAM
2.1 Tổng quan:
Đôla hóa có thể là một giải pháp hiệu quả đối với các nền kinh tế mở,
khá nhỏ và có mối quan hệ thương mại cũng như tài chính chặt chẽ đối với
quốc gia cung cấp đồng tiền thay thế. Việt Nam rõ ràng không phải là ứng
cử viên được hưởng lợi từ đô-la hóa do khác biệt lớn so với Mỹ về sự giàu
có, cơ cấu kinh tế và sự hội nhập thấp về thị trường vốn, lao động. Ngoài ra,
mặc dù đô-la là đồng tiền quốc tế chủ yếu, được ưu tiên trong cán cân của
Việt Nam, chứ không phải là đồng euro hay yen Nhật, nhưng Việt Nam lại
có quan hệ thương mại đa dạng với các nước khác trên thế giới. Mặc dù
buôn bán với Mỹ đang tăng nhanh song buôn bán với các nước châu Á, đặc
biệt là Nhật Bản và châu Âu cũng chiếm một tỷ trọng đáng kể.
Hiện tượng nền kinh tế Việt Nam sử dụng rộng rãi đồng đô la Mỹ
trong giao dịch buôn bán bắt đầu được chú ý đến từ năm 1988 khi các
ngân hàng được phép nhận tiền gửi bằng đồng đô la. Đến năm 1992, tình
trạng đô la hóa đã tăng lên mạnh với hơn 41% lượng tiền gửi vào các ngân
hàng là bằng đô la Mỹ. Trước tình trạng này, Ngân hàng Nhà nước Việt
Nam đã cố gắng đảo ngược quá trình đô la hóa nền kinh tế và đã khá thành
công khi giảm mạnh mức tiền gửi bằng đô la Mỹ vào các ngân hàng xuống
còn 20% vào năm 1996. Nhưng tiếp theo đó cuộc khủng hoảng tài chính
châu Á đã khiến cho đồng tiền Việt Nam giảm giá trị, và Việt Nam lại tiếp
tục chịu sức ép của tình trạng đô la hóa. Đến cuối năm 2001, tỷ lệ đồng đô la
Mỹ được gửi vào các ngân hàng tăng lên đến 31,7%. Tỷ lệ này có xu hướng
giảm đáng kể trong những năm tiếp theo, đến năm 2003 còn 23,6% và 9
tháng đầu năm 2004 là 22%. Đây là xu hướng tích cực, cho thấy tình trạng
đô la hóa tài sản nợ trong hệ thống ngân hàng thương mại đang được kiềm
chế một cách có hiệu quả. Người dân đã có niềm tin vào đồng tiền nội địa
nhiều hơn. Tuy nhiên về số tiền gửi tuyệt đối bằng đô la thì không ngừng
tăng lên, cuối năm 2005 con số này khoảng 8 tỷ USD, một mặt cho thấy
tiềm lực nguồn vốn nhàn rỗi trong dân mà hệ thống ngân hàng có thể huy
động được cho đầu tư phát triển kinh tế, những mặt khác cũng đáng quan
tâm ở góc độ đô la hóa.
Một nền kinh tế bị đôla hóa thì trước hết nền kinh tế phải có
nguồn đôla, hiện nay các kênh ngoại tệ được chuyển vào Việt Nam như:
Thứ nhất là nguồn kiều hối (chưa kể kiều hối chuyển lậu, ngoại tệ
người Việt Nam nhập cảnh không khai báo, ) chuyển về Việt Nam mỗi năm
một tăng với mức tăng bình quân trên 10% mỗi năm, cụ thể:Các khoản kiều
hối sau khi đi qua hệ thống ngân hàng nếu không được khuyến khích chuyển
thành nội tệ sẽ phát tán trong dân cư dưới hình thức ngoại tệ và làm tăng khả
năng đô la hóa nền kinh tế.
Thứ hai là, số lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam ngày càng
tăng nhanh. Khách du lịch mang theo ngoại tệ và chi tiêu bằng ngoại tệ tiền
mặt rất lớn tại các cở sở kinh doanh tư nhân. Khách du lịch cũng có hoạt
động đổi tiền tại các quầy đổi tiền nhưng thông thường chi tiêu đến đâu họ
đổi tiền đến đó và khi việc đổi tiền không mấy thuận lợi do địa bàn, đường
xá, họ thỏa thuận với người bán để thanh toán bằng đô la Mỹ.
Thứ ba là, tiền lương và thu nhập của người Việt Nam làm việc trong
các dự án liên doanh, dự án 100% vốn nước ngoài, dự án quốc tế, cơ quan
nước ngoài ở Việt Nam, được trả bằng ngoại tệ.
Thứ tư là, số lượng người nước ngoài đến Việt Nam làm việc, sinh
sống, làm ăn, học tập ngày càng tăng, chi tiêu ngoại tệ tiền mặt rất lớn,
nhất là tiền thuê nhà của các hộ gia đình người Việt Nam và chi trả các dịch
vụ khác.
Thứ năm là, tiền viện trợ không hoàn lại, tiền của các tổ chức tài chính
vi mô, tổ chức từ thiện quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài Bên
cạnh đó là nguồn vốn tài trợ của các tổ chức tài chính - tiền tệ quốc tế, Chính
phủ các nước. Năm 2005 số vốn cam kết tài trợ (ODA) lên tới 3,44 tỷ USD,
so với 2,7 tỷ USD năm 2003.
Thứ sáu là, ngoại tệ từ các hoạt động buôn lậu và một số nguồn ngoại
tệ qua các hoạt động kinh tế ngầm khác. Đây là kênh ngoại tệ chuyển vào
nước ta mà nhà nước không thể kiểm soát được, có thể gây lũng đoạn nền
kinh tế, đó là chưa kể tới nền kinh tế nước ta là nền kinh tế tiền mặt, các tổ
chức phi pháp nước ngoài có thể bơm đôla vào nền kinh tế Việt Nam cho
các hoạt động rửa tiền.
Thứ bảy là, hoạt động đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục tăng
trưởng khá, cũng thu hút một lượng ngoại tệ lớn vào nền kinh tế.
Thứ tám là, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam cũng ngày càng tăng
nhanh, đánh dấu sự lớn mạnh của các doanh nghiệp Việt Nam trên con
đường công nghiệp hóa hiện đại hóa.
Nguyên nhân:
Bất cứ một nền kinh tế nào bị đôla hóa đều có căn nguyên từ phát từ
người dân mất lòng tin vào chính sách tiền tệ do tỷ lệ lạm phát không ổn
định trong một thời gian dài và đồng nội tệ bị mất giá, điều này làm gia tăng
phí bảo hiểm rủi ro đối với tài sản danh nghĩa bằng đồng nội tệ.
Người dân mất lòng tin vào chính sách tiền tệ do tỷ lệ lạm phát không
ốn định trong một thời gian dài, tỷ giá hối đoái giảm, làm gia tăng các chi
phí bảo hiểm rủi ro đối với tài sản danh nghĩa bằng đồng nội tệ. Do vậy,
công chúng chuyển các tài sản danh nghĩa sang một đồng tiền ổn định hơn
hoặc các tài sản thực.
Ở Việt Nam, tuy lạm phát trong những năm qua đã duy trì ở mức thấp
không vượt quan 2 con số, tuy nhiên trong thời gian qua tình hình thế giới có
nhiều biến động, khủng hoảng khu vực, giá dầu leo thang, giá vàng nhiều
biến động, điều này dẫn đến tâm lý người dân bất an khi nắm giữ tài sản
bằng VND. Năm 2005, 2006 giá vàng và các mặt hàng chủ yếu như xăng,
điện, thép… đều tăng, giá lương thực tiêu dùng trong nước cũng tăng đáng
kể, tin nóng hổi nhất là ngành than cũng đang dự kiến tăng giá kéo theo dự
kiến tăng giá của ngành sản xuất xi măng
Xét khía cạnh các doanh nghiệp, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu
trong nước - nguồn thu chi chủ yếu bằng ngoại tệ vẫn găm giữ ngoại tệ. Do
rủi ro biến động tỷ giá, các doanh nghiệp có nguồn thu bằng ngoại tệ thì giữ
ngoại tệ e ngại tỷ giá tăng hay phải dùng ngọai tệ nhập hàng trong tương lai
hay các doanh nghiệp nhập hàng về bán chi ngoại tệ thì vẫn thích có nguồn
thu bằng ngoại tệ để tránh rủi to tỷ giá. Bao quát hơn, ngay khi chính bản
thân chính sách của mỗi quốc gia trong khu vực cũng đang tự bảo vệ mình
bằng một khối lượng dự trữ ngọai tệ khổng lồ (Trung Quốc gần 1000 tỷ
USD), thì ta thấy rằng đại bộ phận của nhiều tầng lớp nhiều thành phần kinh
tế trong nền kinh tế thì họ chuyển VND sang các hình thức đầu tư cất trữ
khác như ngoại tệ, bất động sản … là tất yếu.
Ngoài ra một nguyên nhân khác cũng rất quan trọng, nền kinh tế Việt
Nam là nền kinh tế tiền mặt, rất dễ dàng cho hoạt động mua bán sử dụng
ngoại tệ công khai. Trong thời gian gần đây hoạt động niêm yết mua bán
ngoại tệ tự do không còn công khai nhưng hoạt động mua bán ngọai tệ ngầm
vẫn tiếp diễn. Các quầy thu đổi chính thức không kiếm chác được bao nhiêu
nếu theo đúng nghĩa vụ với ngân hàng,do đó họ làm theo kiểu thỏa thuận với
nhau, họ đổi ngoại tệ cho cả những người lý ra không được đổi, bán cho
những người lẽ ra không được bán. Bên cạnh đó, tâm lý người dân và các
doanh nghiệp thích vẫn thích mua bán trên thị trường chợ đen, đã làm cho
một số lớn ngoại tệ chui vào túi tư nhân. Ngân hàng muốn thu mua ngoại tệ
mà không được vì ba lý do:
Thứ nhất Tỷ giá hối đoái của VND/USD cố định và biên độ giao động
thấp khoảng 0.25%, điều này tạo một khoảng cách giữa thị trường ngọai tệ
tự do và tỷ giá công bố của ngân hàng thương mại nên người dân có đôla
thường đi đổi tại các nơi đổi tiền của tư nhân có lợi hơn là ra ngân hàng.
Thứ hai là đổi tiền tại các địa điểm tư thường dễ dàng và nhanh chóng
hơn và không bị các thủ tục hành chánh rườm rà chi phối. Theo quy định
hiện nay của NHNN, ở các ngân hàng cá nhân doanh nghiệp khi mua ngoại
tệ phải có mục đích rõ ràng và có các chứng từ chứng minh cho mục đích
hợp pháp.
Thứ ba là Ngân hàng nhà nước hay những ngân hàng được phép kinh
doanh ngoại tệ thường không đủ đôla để cấp cho các doanh nghiệp có nhu
cầu nhập cảng hàng hóa hay dịch vụ nên các cơ sở này phải mua đôla của tư
nhân.
Bên cạnh đó, ta phải nhận thức ra tâm lý thích sử dụng, cất trữ ngoại tệ đã
ngấm sâu vào tưu tưởng của một bộ phận tầng lớp dân cư. Có thể sử dụng
ngoại
Tệ tiện lợi, gọn gàng hơn so với VND. Tình trạng tham nhũng cũng
góp phần tạo nên hiện tượng đôla hóa xã hội nhất là khi đi phong bì bằng
ngoại tệ vừa gọn vừa lịch sự. Đây chính là những nỗi nhức nhối bức xúc là
vấn đề nan giải đối với nhà nước nếu muốn hạn chế “đôla hóa” xã hội.
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC CHIẾN LƯỢC
PHÁT HUY SỨC MẠNH ĐỒNG NỘI TỆ TRONG HỘI
NHẬP QUỐC TẾ
Quan điểm, chủ trương của Đảng, Chính phủ và ngân hàng Nhà nước
trong vấn đề đô la hóa là rất rõ ràng: xoá bỏ Đô la hóa trong nền kinh tế
nước ta phải được thực hiện từng bước, từng khâu thích ứng với từng giai
đoạn đổi mới, phát triển của đất nước, phải bằng nhiều giải pháp vừa kinh tế,
vừa hành chính kết hợp với giáo dục pháp luật, điều chỉnh tâm lý xã hội
trong lộ trình thực thi nhiều cơ chế kinh tế nghiệp vụ Ngân hàng cụ thể nói
tiếp nhau, để nâng vị thế của đồng tiền Việt Nam trong cá chức năng thuộc
tính của tiền tệ.
Xoá bỏ đô la hóa không có nghĩa là xoá bỏ sạch trơn, phủ định tất cả.
Trong giai đoạn hiện nay, cần cố gắng khai thác mặt lợi, thu hút vốn đô la
trong dân vào hệ thống Ngân hàng, từ đó đầu tư cho các dự án phát triển
kinh tế xã hội, thị trường ngoại tệ và hoạt động kinh doanh tiền tệ vốn đang
hội nhập với thị trường tiền tệ quốc tế.
Như đã phân tích, ở Việt Nam - nơi mà tỷ lệ sử dụng tiền mặt vẫn còn
rất lớn, tỷ lệ FCD/M2 không phản ánh đầy đủ thực trạng đôla hóa trong toàn
bộ nền kinh tế. Nếu như ở các nước mà hầu hết các giao dịch thanh toán
thực hiện qua hệ thống ngân hàng thì giảm đôla hóa tương đương với việc
kiềm chế lượng ngoại tệ gửi vào ngân hàng. Nếu Việt Nam cũng thực hiện
biện pháp như vậy kết hợp tâm lý thích dùng tiền mặt vẫn ăn sâu trong dân
chúng Việt Nam thì người dân có thể sẽ cất trữ đôla tại nhà hoặc tạm thời
chuyển qua gửi VND và sẵn sàng quay về cất trữ ngoại tệ bất cứ khi nào
thuận lợi. Do đó trước hết thiết nghĩ cần giảm đôla hóa xã hội thu hút ngoại
tệ vào hệ thống ngân hàng đẩy mạnh hoạt động đầu tư hiệu quả sau sau đó
tiến tới giảm đôla hóa hệ thống ngân hàng. Việc này muốn thực hiện được
cần có sự kết hợp của các ban ngành chính phủ và toàn dân, có thể bao quát
ở các giải pháp sau:
I. Nâng cao vị thế của VND:
Tiếp tục cơ cấu tích cực mệnh giá đồng Việt Nam. Tăng cường, nâng
cao chất lượng dịch vụ, các tiện ích ngân hàng, đặc biệt là hệ thống thanh
toán không dùng tiền mặt. Đẩy mạnh tuyên truyền về sử dụng thẻ, kể cả thẻ
tín dụng quốc tế.
Tỷ giá ngang giá nên gắn với 1 rổ tiền tệ bao gồm một số ngoại tệ
mạnh thay vì chỉ gắn với USD nhằm giảm bớt sự lệ thuộc của đồng Việt
Nam vào Đô la Mỹ.
Sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ để tác động đến điều kiện
thị trường nhằm làm cho đồng Việt Nam hấp dẫn hơn đô la Mỹ, chính sách
lãi suất phải nhằm mục đích tạo ra và duy trì được một chênh lệch lãi suất
dương giữa tiền gửi VND và USD, qua đó hạn chế xu hướng chuyển đổi từ
đồng Việt Nam sang đô la Mỹ.
Thu hút tiền mặt ngoại tệ trong dân cư, thà chấp nhận đô la hóa tiền
gửi và dư nợ cho vay của hệ thống ngân hàng, Nhà nước còn quản lý chặt
chẽ được, còn hơn là để trôi nổi trong dân:
Phát triển mạnh lưới các mạng lưới các quầy thu đổi ngoại tệ rộng
khắp.
Thực hiện cơ chế tỷ giá linh hoạt được xác định trên cơ sở cung cầu
ngoại tệ trên thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, nhằm giảm bớt khoảng
cách tỷ giá giữa thị trường chính thức và thị trường “chợ đen”.
Nâng cao tính chuyển đổi của VND và hạn chế đôla hóa là hai công
việc có mối quan hệ hữu cơ, qua lại lẫn nhau. Đôla hóa làm mất chủ quyền
về tiền tệ, làm giảm vị thế độc tôn của đồng bản tệ, giảm khả năng chuyển
đổi của đồng tiền. Ngược lại một đồng tiền mạnh sẽ giúp đẩy lùi nạn đô la
hóa.
Có thể nói nâng cao khả năng chuyển đổi của VND và khắc phục đôla
hóa là hai mặt của quá trình thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trong điều
kiện hội nhập. Nâng cao tính chuyển đổi của VND ngay trong chính quốc
gia để người dân, doanh nghiệp có lòng tin vào VND. Đây cũng là quá trình
tiến tới mục tiêu chỉ sử dụng VND trên lãnh thổ Việt Nam, có thể đề xuất
các giải pháp sau:
Trước hết và quan trọng nhất, để người dân có niềm tin vào VND ở tầm vĩ
mô cần ổn định và phát triển kinh tế bền vững, tỷ lệ lạm phát thấp.
Thu hẹp đối tượng được phép vay ngoại tệ so với hiện nay, trừ trường
hợp cho vay để nhập khẩu máy móc, công nghệ, nguyên liệu, bán thành
phẩm phục vụ xuất khẩu. Hiện nay, việc cho vay ngoại tệ với những dự án
thực chất chỉ cần VND không chỉ làm tăng mức độ đôla hóa mà còn gây rủi
ro cho tổ chức tín dụng, ngân hàng.
Khuyến khích các cá nhân tại Việt Nam nhận kiều hối bằng VND.
NHNN dự kiến tỷ lệ này dự kiến năm 2008 là 10% và năm 2010 là 30%.
Kiểm soát chặt chẽ việc niêm yết quảng cáo bán hàng bằng ngoại tệ và dần
dần tiến tới cấm việc bán hàng và dịch vụ trong nước niêm yết giá và thu
bằng ngoại tệ đối với tất cả mọi đối tượng trong nền kinh tế. Điều này muốn
thực hiện được đòi hỏi phải có sự phối hợp tất cả các ban ngành từ công an,
bộ văn hóa thông tin đến ngân hàng nhà nước.
Về lâu dài, cần nâng cao tỷ lệ dự trữ đối với tài khoản tiền gửi bằng
đô la, cũng như làm giảm hiện tượng đôla hóa dư nợ cho vay của tổ chức tín
dụng.
Một khi đã thực hiện được nâng cao tính chuyển đổi của VND thì sẽ
giảm lượng ngoại tệ trong xã hội do người dân tin tưởng vào VND hơn.
Nhưng để nâng cao tính chuyển đổi của VND là việc làm không thể thực
hiện một sớm một chiều. Và nếu thu hút vốn ngoại tệ vào hệ thống ngân
hàng phát sinh mâu thuẫn đôla hóa nguồn vốn huy động và đôla hóa nguồn
vốn cho vay của ngân hàng, điều này tạo ra rủi ro rất lớn trong hệ thống tài
chính ngân hàng khi có biến động tỷ giá, lãi suất khủng hoảng kinh tế xảy ra.
Do đó ở tầm vĩ mô vấn đề đặt ra là làm sao có thể thu hút tối đa vốn ngoại tệ
vào hệ thống ngân hàng , vừa tận dụng tối đa nguồn ngoại tệ này để phát
triển kinh tế.
Ở Việt Nam chưa hoàn toàn tự do hóa tài chính, do đó Việt Nam cần
tận dụng thời gian này để giảm đôla hóa xã hội, phát triển kinh tế và thiết lập
dự trữ ngoại hối đủ mạnh.
Với nguồn vốn ngọai tệ huy động được các tổ chức tài chính ngân
hàng tiến hành cho vay đầu tư có hiệu quả cho các dự án trọng điểm, quan
trọng của quốc gia, cũng như của các doanh nghiệp có chiến lược kinh
doanh xuất khẩu hiệu quả, điều này sẽ tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng
nền kinh tế và tạo số đông việc làm cho người lao động.
1. Tạo môi trường đầu tư trong nước có khả năng hấp thụ
được số vốn ngoại tệ hiện có trong dân:
Thúc đẩy phát triển môi trường kinh tế vĩ mô, tạo môi trường cạnh
tranh thực sự giữa các thành phần kinh tế trong cả sản xuất, thương mại,
dịch vụ và kể cả lĩnh vực tài chính, ngân hàng.
Mở rộng các dự án đầu tư của Chính phủ: dầu khí, cầu đường, điện
lực, thủy điện, bưu chính viễn thông… khuyến khích sự tham gia đầu tư của
các thành phần kinh tế.
Phát triển các công cụ tài chính như cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu, đa
dạng hóa các danh mục đầu tư trong nước.
Phát triển các công cụ tài chính phái sinh tạo điều kiện cho các tổ
chức, cá nhân tham gia thị trường ngoại tệ một cách công khai, dễ dàng
nhằm dịch vụ hóa cao độ các nghiệp vụ hối đoái, bình thường hóa vai trò
ảnh hưởng của ngoại tệ. Vì hiện nay việc kinh doanh phòng ngừa rủi ro tỷ
giá vẫn chỉ thực hiện đối với các doanh nghiệp còn đối với người dân việc
kinh doanh ngoại tệ yêu cầu số tiền kinh doanh khá lớn (100.000 USD) do
đó thực sự chưa tạo nên kênh đầu tư hấp dẫn nhà đầu tư. Việc phát triển các
công cụ tài chính phái sinh không những tạo thêm kênh đầu tư cho người
dân và các doanh nghiệp, họ vừa vừa kinh doanh kiếm lợi nhuận vừa có thể
phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
2. Các giải pháp khác:
Cần nhất quán chủ trương quản lý lưu hành ngoại tệ theo hướng “trên
đất nước Việt Nam chỉ lưu hành tiền đồng Việt Nam”. Hạn chế tối đa việc
lưu thông và sử dụng đô la Mỹ, niêm yết giá bằng đô la Mỹ trên thị trường
Việt Nam. Đây là công việc không phải chỉ riêng của Ngân hàng nhà nước
mà của của tất cả các ban ngành, phải có sự phối hợp triệt để đồng bộ mới có
thể hạn chế được đôla hóa.
Ngăn chặn và giảm dần các hoạt động kinh tế ngầm, kiểm soát chặt
chẽ tình trạng buôn lậu, Chống tham nhũng.
KẾT LUẬN
Với sự mở cửa của khu vực tài chính trong những năm tới, việc kìm
chế và đẩy lùi tình trạng đô la hóa sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Muốn làm
được cần phải có thời gian và quyết tâm cao. Điều quan trọng là những mặt
tích cực mang lại lợi ích của hiện tượng đô la hóa không bị xoá bỏ, nó tồn tại
đan xen trong cơ chế thị trường mở cửa và hội nhập, được sử dụng như một
giải pháp bổ sung trong chính sách tiền tệ tích cực của đất nước trong giai
đoạn mới, còn những mặt tiêu cực của đô la hóa thì cần phải được kiềm chế,
đẩy lùi và xoá bỏ. Và để hạn chế giảm tình trạng đôla hóa không phải có thể
thực hiện trong thời gian ngắn, tuy nhiên trong bối cảnh tự do hóa tài chính
và Việt Nam gia nhập WTO, thời gian này cần được rút ngắn nếu không nền
kinh tế không phải lâm vào tình hình đôla hóa hoàn toàn, không còn khả
năng bảo vệ trước những biến cố kinh tế kinh tế, khủng hoảng kinh tế trong
khu vực và thế giới.

Xem chi tiết: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆN TƯỢNG ĐÔ LA HÓA