Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
và chữa bệnh. Quỹ này được hình thành bằng cách trích theo tỷ lệ 3% trên
tổng số tiền lương cấp bậc (trong đó 2% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh,
1% còn lại do người lao động đóng góp ).
1.2.3 Kinh phí công đoàn:
Là khoản tiền để duy trì hoạt động các tổ chức công đoàn đơn vị và
công đoàn cấp trên. Các tổ chức này hoạt động nhằm bảo vệ quyền lợi và nâng
cao đời sống của người lao động. Qu
ỹ này hình thành bằng cách trích 2% trên
tổng số lương phải trả cho người lao động và được tính vào chi phí sản xuất
kinh doanh của đơn vị. Quỹ này do cơ quan công đoàn quản lý.
2.Các hình thức tiền lương:
2.1 Trả lương theo thời gian:
2.1.1 Khái niệm: Là hình thức trả lương cho người lao động căn cứ
vào thời gian làm việc thực tế.
- Ưu điểm: rất đơn giản, dễ tính toán.
- Nhược điểm: chưa chú ý đến chất lượng lao động, đồng thời chưa
gắn với kết quả lao động cuối cùng, do đó không có khả năng kích thích người
lao động tăng năng suất lao động.
Hình thức này đượ
c áp dụng đối với những công việc chưa định mức
được, công việc tự động hóa cao, đòi hỏi chất lượng cao.
2.1.2 Các loại tiền lương theo thời gian:
- Tiền lương tháng: là tiền trả cố định hàng tháng trên cơ sở hợp đồng
lao động.
Công thức:
Lương tháng = Mức lương cơ bản
(290,000đ)
× [hệ số lương + tổng hệ số phụ
cấp (n
ếu có)]
- Tiền lương tuần: là tiền lương trả cho một tuần làm việc.
Tiền lương tháng × 12 tháng
Tiền lương tuần
=
52 tuần
-Tiền lương ngày: là tiền lương trả cho một ngày làm việc.
Tiền lương tháng
Tiền lương ngày
=
26 ngày
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 4
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
Ví dụ : Một nhân viên có tiền lương tháng là 520,000 đ/tháng
Mức lương ngày = 520,000/26=20,000đ; Anh ta làm việc 20 ngày trong
tháng 8 nên tiền lương trong tháng 8 của anh ta là: 20,000 × 20 = 400,000đ
- Tiền lương giờ: là tiền lương trả cho một giờ làm việc.
Tiền lương ngày
Tiền lương giờ
=
8 giờ
2.1.3 Các hình thức tiền lương theo thời gian:
- Tiền lương theo thời gian giản đơn: căn cứ vào thời gian làm việc,
mức lương cơ bản, các khoản phụ cấp để tính trả cho người lao động.
- Tiền lương theo thời gian có thưởng: hình thức này nhằm kích thích
người lao động tăng năng suất, chất lượng sản phẩm và chú ý đến khối lượng
công việc được giao. Đây là hình thức tiền l
ương theo thời gian kết hợp với
tiền thưởng. Tiền lương theo thời gian có thưởng được chia làm hai bộ phận rõ
rệt :
Lương theo thời gian giản đơn gồm lương cơ bản và phụ cấp theo chế độ
khi hoàn thành công việc và đạt yêu cầu về chất lượng.
Thưởng là khoản chi trả cho người lao động khi họ vượt mức hoặc giảm
tỷ lệ phế phẩm hay hoàn thành xuấ
t sắc công việc được giao.
2.1.3.1 Trả lương khi làm thêm giờ: (Khoản 1, 2 Điều 8 của Nghị
Định số 197/CP )
Áp dụng cho mọi đối tượng, trừ những người làm việc theo sản phẩm,
theo định mức, lương khoán hoặc trả lương theo thời gian làm việc không ổn
định như: làm việc trên các phương tiện vận tải đường bộ (kể cả lái xe con),
đường sông, đường biển và đường hàng không, thu mua hải s
ản, nông sản,
thực phẩm…
+Khi làm thêm giờ vào ngày bình thường:
Tltg = tiền lương giờ × số giờ làm thêm × 150%
+Khi làm thêm giờ vào ngày nghỉ hàng tuần hoặc ngày lễ:
Tltg = tiền lương giờ × số giờ làm thêm × 200%
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 5
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
Nếu có nghỉ bù giờ làm thêm, người sử dụng lao động chỉ phải trả phần
chênh lệch bằng :
50% tiền lương giờ của ngày làm việc bình thường nếu làm thêm giờ
vào ngày bình thường.
100% tiền lương giờ của ngày làm việc bình thường, nếu làm thêm
giờ vào ngày nghỉ hàng tuần hoặc ngày lễ.
2.1.3.2 Trả lương làm việc ban đêm: (theo Khoản 3, Điều 8 của
Nghị Định số 197/CP )
Tiền lương trả thêm = tiền lương giờ × số giờ làm việc × ít nhất 30% hoặc 35%
Tiền lương giờ: theo Khoản 1, Điều 5, Nghị Định số 197/CP
35%: mức ít nhất bằng 35%, áp dụng cho trường hợp làm việc liên tục
vào ban đêm từ 8 ngày trở lên trong 1 tháng, không phân biệt hình thức trả
lương.
30%: mức ít nhất bằng 30%, áp dụng cho các trường hợp làm việc vào
ban đêm còn lại, không phân biệt hình thức trả lương.
2.2 Trả lương theo sản phẩm:
2.2.1 Khái niệm – hình thức :
Là hình thức trả lương cho người lao động căn cứ vào số lượng, chất
lượng sản phẩm làm ra. Hình thức này thể hiện thù lao lao động được chi trả
cho người lao động dựa vào đơn giá và sản lượng thực tế mà người lao động
hoàn thành và đạt được yêu cầu chất lượng đã quy định sẵn.
Công thức :
L = Qi × Đg
Trong đó:
+L là lương thực tế trong tháng.
+
Qi là số lượng sản phẩm mà công ty i đạt được.
+Đg là đơn giá sản phẩm.
Việc trả lương theo sản phẩm phải đảm bảo các điều kiện sau:
- Phải xác định và giao định mức một cách chính xác cho người lao
động. Tùy theo thực tế mỗi xí nghiệp sẽ áp dụng đơn giá sản phẩm khác nhau.
- Tổ chức nghiệm thu và thống kê sản phẩm kịp thời, chính xác, kiên
quyết loạ
i bỏ những sản phẩm không đạt chất lượng trong khi tính lương.
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 6
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
- Phải đảm bảo công bằng tức là những công việc giống nhau, yêu cầu
chất lượng giống nhau thì đơn giá và định mức sản phẩm phải thống nhất ở bất
kỳ phân xưởng nào, ca làm việc nào.
Ưu điểm của hình thức trả lương này là gắn thu nhập của người lao động
với kết quả họ làm ra, do đó có tác dụng khuyến khích người lao động tăng
năng su
ất lao động.
2.2.2 Các hình thức tiền lương theo sản phẩm :
- Tiền lương sản phẩm trực tiếp: hình thức này được áp dụng đối với
những công nhân trực tiếp sản xuất, công việc của họ có tính chất độc lập, có
thể định mức, kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm một cách cụ thể, riêng biệt.
Theo hình thức này, tiền lương phải trả cho người lao độ
ng được tính
trực tiếp theo số lượng sản phẩm hoàn thành đúng qui cách, phẩm chất và đơn
giá sản phẩm đã được qui định.
Công thức:
Li = Qi × Đg
Trong đó:
+Li là tiền lương thực tế của công nhân i lãnh trong tháng.
+Qi là số lượng sản phẩm sản xuất trong tháng của công nhân i
+Đg là đơn giá sản phẩm.
+Đs là định mức sản lượng.
Tổng thời gian làm việ
c (ca hay ngày)
Đs
=
Thời gian tạo ra một sản phẩm
Mức lương tháng theo tay nghề × (100 + k )
Đg
=
Đs × 100 × 26
Ví dụ: Một người thợ có tay nghề bậc 4, sản xuất được 700 sản phẩm
trong tháng, biết tổng thưởng của anh ta chiếm 20% tổng tiền lương, tiền
lương thợ bậc một là 100,000; hệ số lương giữa thợ bậc 1 và thợ bậc 4 là 1:1.4
; định mức sản lượng là 20 sản phẩm trong một ca.
Giải:
100,000 × 1.4 × ( 100 + 20 )
Đg
=
20 ×100 × 26
=
323 đ/sp
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 7
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
- Tiền lương sản phẩm gián tiếp: hình thức này được áp dụng để trả
lương cho công nhân phụ, làm những công việc phục vụ cho công nhân chính
như sửa chữa trong các phân xưởng, bảo dưỡng máy móc…
Công thức:
Lspgt
=
Sl thực tế do cntt sx
mà công nhân này phục vụ
×
Đơn giá lương gián tiếp
Mức công nhân chính ( 100 + k )
Đơn giá
lương
gián tiếp
=
N × đs × 26 × 100
+Lspgt: lương sản phẩm của công nhân gián tiếp;
+K: tổng các khoản phụ cấp ngoài lương;
+N: Số công nhân phục vụ;
+Đs: định mức sản lượng của 1 cộng nhân trực tiếp;
+26 là số ngày làm việc bình quân trong tháng.
Ví dụ: Một công nhân quản lí máy móc một phân xưởng may có mức
lương chính là 200,000đ; tổng các khoản phụ cấp chiếm 20% tiền lương chính.
Công nhân này phục vụ 5 công nhân sản xuất có số sản phẩm sản xuất ra trong
tháng như sau :
ĐMSL Đs = 20 sp/ca, 2 công nhân sản xuất đạt 100% đs, 2 công nhân
sản xuất đạt 120% đs, 1 công nhân sản xuất đạt 140% đs.Vậy lương gián tiếp
được tính như sau:
200,000 ( 100 + 20 )
Đg lương
gián tiếp
=
5 × 26 × 20 × 100
=
92.3 đ/sp
Tổng số sản phẩm công nhân tr
ực tiếp sản xuất là:
(20 × 100% × 2) + (20 × 120% × 2) + (20 × 140% × 1) = 116 sp
Lspgt = 116 × 92.3 × 26 = 278,337đ.
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 8
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
- Trả lương theo sản phẩm lũy tiến: đây là hình thức trả lương theo
sản phẩm kết hợp với hình thức tiền thưởng khi nhân viên có số lượng sản
phẩm thực hiện trên định mức qui định.
Hình thức này áp dụng các đơn giá khác nhau:
Đối với những sản phẩm thuộc định mức: áp dụng đơn giá sản
phẩm được xây dựng ban đầu.
Đối v
ới những sản phẩm vượt định mức: áp dụng đơn giá cao hơn
đơn giá ban đầu.
- Trả lương khi làm thêm giờ: sau khi hoàn thành định mức số lượng,
chất lượng sản phẩm tính theo giờ chuẩn (giờ tiêu chuẩn theo quy định tại điều
3, Nghị Định số 195/CP, ngày 31/12/1994 của Chính Phủ).
Nếu người sử dụng lao động có yêu cầu làm thêm ngoài định mức giờ tiêu
chuẩn, được tă
ng thêm:
50% nếu sản phẩm được làm thêm vào ngày thường.
100% nếu sản phẩm được làm thêm vào ngày nghỉ hàng tuần, vào
ngày lễ.
- Trả lương làm việc ban đêm: áp dụng đối với người lao động đựơc
trả lương theo sản phẩm, lương khoán nếu làm việc vào ban đêm. Đơn giá tiền
lương được tăng thêm ít nhất 30% hoặc 35% so với đơn giá tiền lương làm
việc ban ngày.
2.3 Trả lương khoán:
Đây là hình thức trả lương cho người lao động theo khối lượng và chất
lượng công việc phải hoàn thành.
3. Tiền thưởng - phúc lợi – phụ cấp:
Hiện nay, các chế độ về tiền lương, tiền thưởng, phụ cấp, phúc lợi được
Nhà Nước rất chú trọng và thanh toán một cách một cách rõ ràng, cụ thể như
sau:
3.1 Tiền thưởng :
Doanh nghiệp việc trích thưởng từ lợi nhuận còn lại (sau khi đã hoàn
thành nghĩa vụ với Nhà Nước) để thưởng cho người lao động làm việc tại
doanh nghiệp từ một năm trở lên. Tiền thưởng là một loại kích thích vật chất
có tác dụng rất tích cực đối với người lao động trong việc phấn đấu thực hiện
công việc tốt hơn.
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 9
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
Có các hình thức thưởng sau đây:
o Thưởng năng suất, chất lượng: Áp dụng khi người lao động thực hiện
tốt hơn mức độ trung bình về số lượng, chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ.
o Thưởng tiết kiệm: Áp dụng khi người lao động sử dụng tiết kiệm các
loại vật tư, nguyên liệu, có tác dụng giảm giá thành sản phẩm dịch vụ mà v
ẫn
đảm bảo chất luợng theo yêu cầu.
o Thưởng sáng kiến: Áp dụng khi người lao động có các sáng kiến, cải
tiến kĩ thuật, tìm ra các phương pháp mới có tác dụng làm nâng cao năng suất
lao động, giảm giá thành hoặc nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ.
o Thưởng theo kết quả hoạt động kinh doanh chung của doanh nghiệp:
Áp dụng khi doanh nghiệp làm ăn có lời, người lao động trong doanh nghiệp
sẽ được chia mộ
t phần tiền lời dưới dạng tiền thưởng. Hình thức này được áp
dụng trả cho nhân viên vào cuối quý, sau nửa năm hoặc cuối năm tùy theo
cách thức tổng kết hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
o Thưởng tìm được nơi cung ứng, tiêu thụ, ký kết được hợp đồng mới:
Áp dụng cho các nhân viên tìm thêm được các địa chỉ tiêu thụ mới, giới thiệu
khách hàng, ký kết thêm được hợp đồng cho doanh nghiệp ho
ặc có các hoạt
động khác có tác dụng làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.
o Thưởng đảm bảo ngày công: Áp dụng khi người lao động làm việc với
số ngày công vượt mức quy định của doanh nghiệp.
o Thưởng về lòng trung thành, tận tâm với doanh nghiệp: Áp dụng khi
người lao động có thời gian phục vụ trong doanh nghiệp vượt quá một thời
gian nhất định, ví dụ 25 hoặc 30 năm; hoặc khi người lao động có những ho
ạt
động rõ ràng đã làm tăng uy tín của doanh nghiệp.
3.2 Phúc lợi :
Phúc lợi thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp đến đời sống người lao
động, có tác dụng kích thích nhân viên trung thành, gắn bó với doanh nghiệp.
Dù ở cương vị cao hay thấp, hoàn thành tốt công việc hay chỉ ở mức độ bình
thường, có trình độ lành nghề cao hay thấp, đã là nhân viên trong doanh
nghiệp thì đều được hưởng phúc lợi. Phúc lợi của doanh nghiệp gồm có: bảo
hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, hưu trí, nghỉ phép, nghỉ l
ễ, ăn trưa do doanh
nghiệp đài thọ, trợ cấp của doanh nghiệp cho các nhân viên đông con hoặc có
hoàn cảnh khó khăn, quà tặng của doanh nghiệp cho nhân viên vào các dịp
sinh nhật, cưới hỏi, mừng thọ cha mẹ nhân viên…
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 10
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
3.3 Phụ cấp :
3.3.1.Các khoản phụ cấp lương của người lao động trong các
doanh nghiệp
Điều 4, Nghị định số 26/CP ngày 23/6/93 quy định các khoản phụ cấp
lương của người lao động trong các doanh nghiệp bao gồm: phụ cấp khu vực,
phụ cấp độc hại-nguy hiểm, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp làm đêm, phụ cấp
thu hút, phụ cấp đắt đỏ, phụ cấp lưu động, ph
ụ cấp làm thêm giờ.
3.3.2 Điều kiện áp dụng phụ cấp độc hại, nguy hiểm:
Mục III, thông tư số 23/LĐTBXH –TT ngày 7/7/93 hướng dẫn thực
hiện phụ cấp độc hại, nguy hiểm quy định những ngành nghề, công việc hoặc
nơi làm việc có một trong những điền kiện sau đây thì được xem xét áp dụng
phụ cấp độc hại, nguy hiểm: tiếp xúc trực tiếp v
ới chất độc-khí độc, làm việc
trong môi trường chịu áp suất cao hoặc thiếu dưỡng khí, làm việc ở những nơi
quá nóng hoặc quá lạnh, những công việc phát sinh tiếng ồn lớn, treo người
trên cao, làm việc ở những nơi có phóng xạ, làm việc ở môi trường dễ bị lây
nhiễm và mắc bệnh…
3.3.3 Mức phụ cấp độc hại nguy hiểm:
Mục I, II, III, IV thông tư số 23/LĐTBXH-TT ngày 7/7/1993 hướng
d
ẫn thực hiện phụ cấp độc hại, nguy hiểm. Quy định phụ cấp độc hại nguy
hiểm gồm 4 mức: 0.1; 0.2; 0.3 và 0.4 so với mức lương tối thiểu được quy
định như sau:
Mức Hệ số
Mức phụ cấp thực hiện
từ ngày 1/4/1993
1 0.1 7,200 đồng
2 0.2 14,400 đồng
3 0.3 21,600 đồng
4 0.4 28,000 đồng
3.3.4 Phương thức trả phụ cấp độc hại nguy hiểm:
Tính theo thời gian làm việc thực tế trong tháng.
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 11
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
4.Kế toán các khoản phải trả công nhân viên :
4.1 Chứng từ kế toán :
Đối với tiền lương có các loại chứng từ sau: bảng chấm công, phiếu xác
nhận sản phẩm hoặc khối lượng công việc hoàn thành, phiếu nghỉ hưởng bảo
hiểm xã hội…
Căn cứ vào chứng từ trên, kế toán tiến hành tính lương, thưởng, trợ cấp
phải trả cho người lao động và lập bảng thanh toán lương, bảng thanh toán tiền
thưởng và bảng thanh toán bảo hiểm xã hội.
4.2 Tài khoản sử dụng :
TK 334 “phải trả công nhân viên”
NỢ 334 CÓ
-Các khoản đã trả, đã ứng cho CNV.
-Các khoản khấu trừ vào lương CNV.
- Các khoản phải trả cho CNV.
- Các khoản còn phải trả CNV.
4.3 Sơ đồ kế toán tổng hợp :
TK 111 TK 334 TK 622
TK 141, 138, 338 TK 627
TK 333 TK 641
TK 642
TK 4311
Tiền thưởng từ quỹ
Khen thưởng
Các khoản thanh toán
Cho công nhân viên
Tiền lương công nhân
trực tiếp sản xuất
Các khoản khấu trừ
vào lương
Tiền lương công nhân
phụcvụ và quản lý sản xuất
Thuế thu nhập cá nhân
phải nộp
Tiền lương nhân viên
Bán hàng
Tiền lương nhân viên
quản lý doanh nghiệp
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 12
Kế toán tiền lương và sự ảnh hưởng của tiền lương đối với người lao động
Ví dụ: Số dư đầu tháng của TK 334 là 2,100,000đ; trong đó TK 334 của bộ
phận bán hàng là 460,000đ ; TK 334 của bộ phận quản lý là 340,000đ ; TK
334 của bộ phận xây dựng cơ bản là 1,300,000đ. Nghiệp vụ phát sinh trong
tháng:
Tiền lương phải trả công nhân viên ở các bộ phận: bán hàng 10 triệu,
quản lý 5 triệu, xây dựng cơ bản 6 triệu.
Nợ TK 641 10,000,000
Nợ TK 642 5,000,000
Nợ TK 241 6,000,000
Có TK 334 21,000,000
5. Kế toán các khoản trích theo lương :
5.1 Tài khoản sử dụng :
Kế toán sử dụng tài khoản 338 “phải trả, phải nộp khác“ phản ánh tình
hình lập và phân phối quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn.
Tài khoản 338 có các tài khoản cấp 2 như sau: kinh phí công đoàn (TK 3382),
bảo hiểm xã hội (TK 3383), bảo hiểm y tế (TK 3384).
NỢ TK 338 CÓ
- BHXH phải trả CNV; các khoản
kinh phí công đoàn tại đơn vị; các
khoản BHXH, BHYT, KHCĐ đã nộp.
- Trích BHXH, BHYT, KPCĐ tính
vào chi phí hoạt
động sản xuất kinh
doanh, khấu trừ vào lương công nhân;
các khoản phải trả khác.
Ví dụ : (tiếp ví dụ trên), trích BHXH, BHYT, KPCĐ theo tỷ lệ 19% tính
vào chi phí
Nợ TK 641 19% × 10,000,000 = 1,900,000
Nợ TK 642 19% × 5,000,000 = 950,000
Nợ TK 241 19% × 6,000,000 = 1,140,000
Có TK 3382 2% × 21,000,000 = 420,000
Có TK 3383 15% × 21,000,000 = 3,150,000
Có TK 3384 2% × 21,000,000 = 420,000
SVTH : Lưu Phước Vẹn Trang 13
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét