Phương pháp soạn thảo giáo án vật lí 7

Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
B. NỘI DUNG:
I. Những cơ sở lí luận cho việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
- Việc đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin vào
giảng dạy dựa vào các chỉ thò, nghò quyết của Đảng.
- Bộ giáo dục và đào tạo đã có chỉ thò số 29/2000/CT với mục tiêu : “Đẩy
mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học,
bậc học, ngành học theo hướng sử dụng công nghệ thông tin…”
- Chỉ đạo của sở GD về việc khuyến khích sử dụng giáo án vi tính , giáo án
điện tử
- Nghò quyết TƯ 2 khóa 8 tiếp tục khẳng đònh: “ Phải đổi mới phương pháp
giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ 1 chiều, rèn luyện thành nếp tư duy
sáng tạo của người học…”
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và học tập giúp người giáo
viên nâng cao trình độ tin học, giúp học sinh yêu thích khám phá thế giới công
nghệ thông tin, từng bước hoàn thiện kó năng , rèn luyện tác phong công nghiệp,
năng động, sáng tạo điều đó rất cần trong quá trình hội nhập với thế giới
II. Cơ sở thực tiễn:
1. Thuận lợi:
- Trường THCS Thò Trấn Châu Thành là trường trọng điểm về ứng dụng
CNTT trong huyện, trường được trang bò bộ máy chiếu ở 1 phòng chức năng để
GV giảng dạy bằng giáo án điện tử
- Ngoài ra trường trang bò thêm máy chiếu vật thể, 2 máy vi tính xách tay
phục vụ giảng dạy giáo án điện tử của giáo viên
- Hầu hết GV trường được tập huấn về ứng dụng công nghệ thông tin trong
giảng dạy và đã có bằng A tin học.
- Phòng học có đầy đủ bàn ghế, bảng từ, phông màn phục vụ đèn chiếu. Cơ
sở vật chất nhìn chung đạt về số lượng lẫn chất lượng.
- Việc cung cấp đồ dùng dạy học kòp thời phục vụ tốt cho các tiết dạy giúp
giáo viên chủ động hơn về thời gian, truyền đạt kiến thức dễ dàng hơn.
- Tổ bộ môn bước đầu đã soạn giáo án bằng vi tính, từng bước ứng dụng công
nghệ thông tin vào giảng dạy.
- Thực tế ở trường THCS Thò Trấn Châu Thành trong năm vừa qua có sự
chuyển biến rõ rệt, hầu hết các thầy cô đã tiếp cận và vận dụng từng bước công
nghệ thông tin vào giảng dạy, đạt những thành công ban đầu rất đáng biểu dương.
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
5
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
- Trong một xã hội phát triển, khi học sinh là những người khá thông thạo về
tin học, tiếp cận dễ dàng với công nghệ thông tin hiện đại thì không thể chấp
nhận tình trạng người thầy dạy mình không biết gì về tin học. Vì thầy phải luôn
hơn trò một cái đầu, tầm tư duy hiểu biết để có đủ kiến thức truyền đạt, đó là tiêu
chuẩn mà xã hội qui đònh. Nếu người thầy không đáp ứng được yêu cầu này,
không ít thì nhiều sẽ làm giảm niềm tin nơi học sinh và khó có thể hoàn thành tốt
nhiệm vụ theo yêu cầu mới.
2. Những khó khăn tồn tại:
- Máy móc phục vụ giảng dạy bằng giáo án điện tử chưa đáp ứng được nhu
cầu giảng dạy của giáo viên, số lượng còn hạn chế.
- Một số phần mềm phục vụ giảng dạy giá thành còn cao nên giáo viên tự
sắm bằng kinh phí bản thân mà chỉ sử dụng phần mềm miễn phí trên mạng hoặc
được trang cấp.
- Hệ thống phòng thí nghiệm thực hành có bàn ghế, dụng cụ chưa phù hợp
với dạy bằng giáo án điện tử.
III. Nội dung vấn đề:
1. V ấn đề đặt ra:
- Việc giảng dạy bằng giáo án điện tử đòi hỏi người giáo viên phải soạn giáo
án bằng vi tính , ứng dụng các kó năng tin học vào giảng dạy.
- Thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy sử dụng phương pháp thực
nghiệm, kết hợp thí nghiệm với công nghệ thông tin nhằm phát huy tính tích cực
của học sinh, rèn luyện kó năng thực hành thí nghiệm, tạo cho học sinh tình yêu
khoa học, thích công nghệ thông tin đó là cánh cổng dẫn các em đi đến thành
công
- Để giảng dạy được tốt, đòi hỏi người giáo viên không ngừng học hỏi những
kiến thức về tin học, truy cập những tiện ích trên Internet để đưa vào bài giảng,
học hỏi đồng nghiệp những thao tác hay, kó năng mới để làm cho bài giảng của
mình ngày càng phong phú hơn.
2. G iải pháp thực hiện : Để có 1 bài giảng hay, tạo không khí vui vẻ hấp dẫn
học sinh thì bài giảng đó phải được chuẩn bò tốt về nội dung, hình thức, dụng cụ
thí nghiệm.Việc giảng dạy bằng giáo án điện tử thực hiện theo những bước sau:
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
6
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
* Bước 1: Tìm hiểu, nghiên cứu mục tiêu, nội dung bài dạy.
- GV nghiên cứu qua SGV,SGK, tài liệu chuyên môn.
- Phương pháp truyền thụ kiến thức.
- Trọng tâm cần khắc sâu.
* Bước 2: Soạn giáo án điện tử trên máy vi tính: Khi thực hiện bước này giáo
viên phải hình dung các bước trình chiếu, nội dung sắp xếp thứ tự các hoạt động.
Phần nào giáo viên giảng, phần nào trình chiếu, hỗ trợ của các phần mềm, hình
ảnh, âm thanh.
*Bước 3: Chỉnh sửa, hoàn chỉnh giáo án
- Thêm vào giáo án các phần mềm, scan hình, dựng phim
*Bước 4: Chạy thử trên máy nhà trường trước tiết dạy, chỉnh font, màu, âm
thanh phù hợp trước khi giảng dạy.
* Bước 5: Giảng dạy trên lớp, phối hợp hoạt động của thầy và trò.
IV. Những biện pháp đã áp dụng:
- Không chỉ bản thân tôi nhận thức được việc ứng dụng công nghệ thông tin
vào giảng dạy rất cần thiết mà tập thể giáo viên trường tôi cũng thấy được điều
đó. Được tiếp cận với khoa học kó thuật tiên tiến, tiếp thu những tinh hoa của nhân
loại sẽ giúp cho người thầy 1 phong cách hoạt động mới nhằm phát huy tính tích
cực chủ động của học sinh.
- Ban giám hiệu trường đã tạo điều kiện cho giáo viên được học tin học vào
dòp hè, được tham dự các lớp tập huấn về công nghệ thông tin. Ngoài ra trường
còn tổ chức thi dạy giáo án điện tử nhằm tạo hứng thú cho giáo viên được thể
hiện tài năng của mình.Người giáo viên phải có trình độ tin học cơ bản như soạn
thảo văn bản, tạo bảng tính, vẽ biểu đồ, có khả năng truy cập Internet để tìm hình
ảnh và tư liệu giảng dạy
Truy cập Internet để tìm kiếm thông tin:
Bước 1: Nhấp kép vào biểu tượng Internet Explorer
Bước 2: Chọn lựa trang Web tìm kiếm phù hợp
Một số trang Web giáo dục:
http://www.google.com
http://www.dogpile.com
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
7
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
http://www.findspot.com
http://wwwfindsounds.com
http://vivisimo.com
http://lycos.com
Từ trang Web ta có thể sao chép nội dung hình ảnh cần tìm lưu về máy tính
hoặc đóa mềm bằng cách dùng các thao tác copy, paste.
Tự vẽ hình bằng các phần mềm Autocard, Corel draw hay phần mềm có sẵn
trong máy như Paint.
Có thể chụp ảnh màn hình bằng cách nhấn phím PrintScreen. Với chức năng
này ta có thể nhận cả 1 bức màn hình lớn, sử dụng công cụ select để lựa chọn
phần cần thiết đưa vào sử dụng. Ví dụ: Mô hình thí nghiệm tác dụng nhiệt của
dòng điện.
GV Scan hình có sẵn trong sách giáo khoa để đưa vào giáo án điện tử
Khi đã soạn xong giáo án vi tính , giáo viên bắt đầu thiết kế giáo án điện tử
bằng chương trình Power Point.
Để thiết kế 1 giáo án điện tử bằng chương trình Power Point ta phải nắm 1
số kó năng cơ bản sau:
Bước 1: Start/Program/Microsoft Office/Microsoft Office Power Point 2003
Bước 2: Format/Slide Layout để chọn kiểu trình chiếu
Bước 3: Mở song song 2 cửa sổ MS Word và MS Power Point
Dùng Ctrl + C để copy các phần nội dung cần thiết và dán vào PP bằng Ctrl
+ V (hoặc các biểu tượng copy, paste trên màn hình)
Bước 4: Slide Show/Custom Animation/Add Effect để tạo hiệu ứng động cho
phần trình chiếu
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
8
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
Bước 5: Tạo các liên kết: vào AutoShape chọn các hình mũi tên , ngôi nhà…
và chọn Hyperlink to để liên kết đến các Slide hoặc liên kết trực tiếp vào Word,
Internet hoặc các phần mềm, hình vẽ cần sử dụng
Bước 6: Chọn Wiew/ Slide Show hoặc phím F5 để trình chiếu
Bước 7: Lưu tập tin cần trình chiếu vào đóa
Có thể sử dụng phần mềm Hot Potatoes, Minmap ,Violet để soạn trò chơi ,
bài tập phần củng cố vận dụng
1. Đối với phần mềm Violet:
Violet là phần mềm công cụ giúp cho giáo viên có thể tự xây dựng được các
bài giảng trên máy tính 1 cách nhanh chóng và hiệu quả. So với các công cụ khác
Violet chú trọng hơn trong việc chọn bài giảng có âm thanh, hình ảnh, chuyển
động và tương tác…rất phù hợp với học sinh THCS.
Violet được viết tắt từ cụm từ tiếng Anh: Visual & Online Lesson Editor for
Teachers (công cụ soạn thảo bài giảng trực tuyến dành cho giáo viên).
Tương tự phần mềm Powerpoint, Violet có đầy đủ chức năng dùng để tạo các
trang nội dung bài giảng như cho phép nhập các dữ liệu văn bản, công thức, các
file dữ liệu multimedia (hình ảnh, âm thanh, phim, hoạt hình Flash).
- Violet cho phép tạo được 4 kiểu bài tập trắc nghiệm:
+ Một đáp án đúng
+ Nhiều đáp án đúng
Đúng/sai: với mỗi phương án phải trả lời là đúng hay sai.
Câu hỏi ghép đôi: Kéo thả các ý ở cột phải vào các ý tương ứng ở cột trái
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
9
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
Violet có giao diện được thiết kế trực quan và dễ dùng, ngôn ngữ giao tiếp
và phần trợ giúp đều hoàn toàn bằng tiếng Việt, nên phù hợp với cả giáo viên
không giỏi tin học và ngoại ngữ. Mặt khác do sử dụng Unicode nên font chữ trong
các sản phẩm bài giảng đều đẹp, dễ nhìn. Thêm nữa Unicode là bảng mã chuẩn
quốc tế nên font tiếng việt luôn đảm bảo tính ổn đònh trên mọi hệ máy tính, hệ
điều hành và mọi trình duyệt Internet.
*Cài đặt và chạy chương trình:
Có thể download và cài đặt phần mềm Violet từ đóa CD hoặc theo đòa chỉ
Website của công ty bạch kim: http://www.bachkim.com.vn.
Tìm kiếm các tư liệu, âm thanh, hình ảnh qua Internet:
+ Tìm kiếm ảnh: Vào đòa chỉ: www.google.com.vn
Chọn chức năng tìm kiếm hình ảnh
Nhập từ khóa tìm kiếm
Clich chuột vào ảnh nào đạt yêu cầu để đến trang Web chứa nó
Nhấn chuột phải vào ảnh, chọn Save PictureAs… nhấn nút Save
+Tìm kiếm phim: Vào trang tìm kiếm www.yahoo.com
Chọn mục Video, nhập từ khóa tìm kiếm
Các file phim tìm thấy có thể có đuôi là: avi, mov,mpg, dvi,….
Để đưa các đoạn phim này vào Violet ta vào menu File  Import và chọn
một file phim (avi,mov…)
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
10
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
Chọn Quality 90
Vào menu Window Library
Click chuột phải lên tên phim rồi chọn Properties/Export/Save As, đặt tên
cho file FLV, chọn đường dẫn và cuối cùng nhấn Save
2. Phần mềm Hot potatoes gồm 5 bài tập cơ bản
a. Jquiz: (Bài tập trắc nghiệm), áp dụng cho các bài tập trắc nghiệm phần
củng cố hoặc kiểm tra bài cũ.
- Bước 1: Mở BT Jquiz
- Bước 2: Nhập tiêu đề
- Bước 3: Nhập câu hỏi
- Bước 4: Nhập các đáp án
- Bước 5: Nhập lựa chọn đúng
b. Jclose: Cung cấp chức năng soạn thảo câu hỏi dạng điền từ vào chỗ trống
- Bước 1: Chọn chức năng Jclose từ giao diện tương tác
- Bước 2: Nhập tiêu đề và nội dung câu hỏi vào giao diện tương tác
- Bước 3: Bôi đen các từ cần điền vào chỗ trống
- Bước 4: Chọn menu: Thay đổi cấu hình/Cấu hình tập tin bài tập
- Bước 5: Tập tin/Chọn lưu
- Bước 6: Tập tin/Chọn tạo tập tin bài tập/Tạo bài tập cho học sinh F6
- Bước 7: Đặt tên bài tập/Chọn đường dẫn /OK
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
11
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
c. Jmatch: Bài tập ghép cột
Là chức năng giúp tạo ra các kiểu câu hỏi dạng so khớp “ghép nối”, cho
phép xuất kết quả thành 2 dạng bài tập kiểu ghép nối (kéo – thả) và bài tập dạng
chọn lựa kết quả đúng nhất từ danh sách xổ ra.
+ Khởi động chức năng Jmatch từ giao diện.
+ Nhập nội dung bài tập.
+ Chọn biểu tượng thứ 2 tập tin cấu hình.
+ Chọn saveAs/đặt tên bài tập / Ok.
+Lưu bài tập cho học sinh.
d. Jmix: Bài tập xếp thứ tự.
+ Nhập tiêu đề:
+ Nhập nội dung bài tập.
+ Các bước tiếp theo giống bài tập trên.
e. Jcros: Bài tập ô chữ
+ Mở menu: Quản lý ô chữ / tạo ô chữ tự động.
+ Nhập các gợi ý.
+ Các bước tiếp theo giống bài tập trên.
3. Phần mềm Eminmaps:
Ý nghóa 1 số hình trên thanh công cụ:
Cắt toàn bộ nội dung vừa tạo
Mở khung cửa sổ: mở các nội dung đã tạo từ trước
Tìm lại toàn bộ nội dung vừa thoát hoặc bò cắt
Lưu các bài tập
In bài tập phát cho học sinh
Tạo các nhánh chính, phụ
Cắt bỏ các nhánh không cần thiết
4. Một số lưu ý khi thực hiện giáo án điện tử:
Bên cạnh các thuận tiện khi giảng dạy bằng giáo điện tử, khi giảng dạy
giáo viên cần lưu ý một số vấn đề sau:
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
12
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
+ Xác đònh mục tiêu bài học: Khi soạn bài giáo viên cần nắm chắc mục tiêu
bài dạy, bám sát mục tiêu bài, nội dung chương trình sách giáo khoa không được
đi sai mục tiêu bài học
+ Soạn giáo án vi tính: Soạn đúng theo mẫu của sở giáo dục qui đònh, nêu rõ
các hoạt động của thầy trò, hệ thống câu hỏi rõ ràng, dễ hiểu.
+ Thiết kế giáo án điện tử: Cần sử dụng các phần mềm , tiện ích có trên
mạng phù hợp với bài dạy, thiết kế phông nền, màu chữ phù hợp không gây chói
mắt học sinh, cần thay đổi hiệu ứng, hình động để gây sự thích thú cho học sinh
tránh nhàm chán
Có thể tạo sự thoải mái cho học sinh bằng các trò chơi có thưởng, âm thanh
vỗ tay hoặc 1 đoạn nhạc khi học sinh tham gia trả lời đúng
Chú ý không nên thiết kế quá nhiều liên kết trong 1 Slide có thể gây nhầm
lẫn khi trình chiếu.
Khi chỉnh sửa các Slide cần thay đổi phông nền cho phù hợp màu chữ , hoặc
màu nền tiệp màu chữ rất khó nhìn
Trước khi dạy cần thử máy chiếu trước vài phút xem lại toàn bộ bài dạy. Nếu
thư mục trong USB bò ẩn ta phục hồi bằng cách:
Tool/Folder Option/Wiew/ShowHidden fifes/Apply/Ok
+ Hoạt động nhóm: Trong bộ môn vật lí, khâu hoạt động nhóm luôn gắn liền
với thí nghiệm. Giáo viên cần chiếu trình tự thí nghiệm lên bảng trong lúc học
sinh làm thí nghiệm để khi gặp khó khăn học sinh có thể nhìn lên bảng và thực
hiện đúng trình tự
Cần rèn học sinh tính mạnh dạn trình bày trước tập thể ý kiến của nhóm
mình, nên gọi bất kì học sinh đại diện nhóm, nếu có những ý kiến chưa đúng thì
giáo viên uốn nắn chỉnh sửa kòp thời.
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
13
Phương pháp soạn giáo án điện tử trong giảng dạy vật lí 7
GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MINH HỌA:
Người thực hiện: Trần Thò Ngọc Hiền
14
GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
VẬT LÍ 7
GV:TRẦN THỊ NGỌC HIỀN

Xem chi tiết: Phương pháp soạn thảo giáo án vật lí 7